میان پایه های گیلاس و آلبالو

میان پایه ها بیشتر در تولید درختان سیب یا گلابی به کار می رند، اما در تولید درختان گیلاس یا گلابی کمتر استفاده می شوند. یک میان پایه ( میان ساقه) ، یک همگروه پایه ای ( پیوندی) است که بین پایه و پیوندک میوه ده، کوپیوند یا چوپیوند می خورد تا بدین وسیله، بخش پایینی تنه را تشکیل دهد. این کار به چند دلیل انجام می شود: استفاده ی اصلی میان پایه ها در گلابی، برای غالب شدن بر مشکلات ناسازگاری بین ارقام پیوندی از قبیل ویلیامز و به (Cydonia oblonga)  است. اما ممکن است که میان پایه را برای کاهش رشد پیوندک سیب یا گلابی یا برای بهبود زود باردهی و یا تولید بیشتر محصول به کار برند. در جایی که همگروه پایه ی مورد نظر، ریشه دهی بسیار سختی دارد یا به بیماری های خاکزاد، آفات و سایر شرایط خاکی حساس است، استاده از یک همگروه پا کوتاه به عنوان میان پایه، به جای پایه مناسب می باشد.

معمولا اکثر پایه های همگروه پا کوتاه سیب نیز وقتی به عنوان میان پایه استفاده می شوند، پیوندک ها را پا کوتاه می کنند، اما اثری که به عنوان میان پایه می گذارند، ممکن است که کمتر باشد و تحت تاثیر طول میان پایه قرار بگیرد. متاسفانه بسیاری از همگروه های پایه ی گیلاس و آلبالو وقتی برای پایه استفاده می شوند، پیوندک ها را پا کوتاه می کند.اما زمانی که به عنوان میان پایه به کار می روند، هیچ گونه اثر پا کوتاه کنندگی ندارند یا اثر آن اندک است.

در هلند از میان ساقه (رقم پیوندی دیگری که بین پایه و رقم اصلی پیوند می شود) معمولا برای تولید درختان سیب استفاده می شود. درختانی که با میان ساقه رشد می کنند، زود بار دهی آنها بهبود می یابد.، اما این که آیا این مساله مربوط به میان ساقه است، خود جای بحث دارد. عقیده بر این است که وقتی درختانی به کمک میان ساقه و با استفاده از کوپیوند دوگانه تولید می شوند، در سال هایی که این عمل با موفقیت انجام شود، سیستم ریشه ای این درختان و نسبت ریشه به شاخساره در زمان کاشت در باغ، بسیار بیشتر از درختانی است که فقط به صورت پایه و پیوندک هستند و این مساله باعث می شود که زود باردهی محصول تحت تاثیر قرار گیرد.

 همگروه های گیلاس که به عنوان میان پایه و میان ساقه مورد استفاده قرار می گیرند

هنگامی که از مازارد ها به عنوان پایه استفاده می شود، بر رشد و باردهی درخت تاثیر کمی می گذارند، اما اگر از آنه برای میان پایه استفاده شود، به طور جیبی اثراتی از خود به جای می گذارند. حتی ارقامی که به طور ژنتیکی پا کوتاهند، هنگامی که از آنها به عنوان پایه استفاده می شود باعث کاهش رشد پیوندک می شوند، اما وقتی در ایست مالینگ به صورت میان پایه ای 30 سانتی متری بین پایه ی f.12/1 و پیوندک های گیلاس به کار رفته شدند، هیچ تاثیری بر رشد درخت نداشتند.

گاهی اوقات وقتی از همگروه های گیلاس برای میان ساقه استفاده م شود، تا حدودی بر پیوندک تاثیر می گذارند. به عنوان مثال در طی تحقیقی که در جمهوری چک انجام شد، معلوم گردید که میان ساقه های P-HL-4  و P-HL-84، رشد تاج گیلاس کورفورتر نویگس را که روی پایه های مازارد پیوند شده بود، کاهش می دهند. علاوه بر این، درختانی که دارای میان پایه بودند، گل ها و میوه های بیشتری تولید می کردند، اما هیچ کونه اثر سویی بر اندازه و کیفیت میوه هایشان نداشتند.

همگروه های آلبالو که به عنوان میان ساقه استفاده می شوند.

در بعضی موارد، از رقم مونت مورنسی آلبالو به عنوان میان ساقه بین پایه های مازارد یا مهالب و پیوندک های گیلاس استفاده می شود. نتایجی که در ایالات متحده ی آمریکا به دست آمدند نشان می دادند که یک چنین ترکیبی باعث کاهش اندازه ی میوه نیز می شود. با این حال در طی آزمایش های انجام شده ذر بریتانیا معلوم شد که رقم مونت مورنسی عاری از ویروس که برای میان ساقه ی بین F.12/1 و چند رقم گیلاس استفاده می شود، هیچ گونه کاهش رشدی ایجاد نمی کند.

طی تحقیقی که در ایالات متحده ی آمریکا صورت گرفت، از چند رقم آلبالو برای میان ساقه ی بین پایه های مازارد یا مهالب و ارقام پیوندی بینگ و چینوک آزمایش به عمل آمد. پس از گذشت 20 سال، درختانی که روی پایه های مهالب پیوند شده بودند، از درختانی که روی پایه های مازارد بودند،  محصول بیشتری داشتند. با استفاده از میان ساقه ای رقم نورد استار، کوچک ترین درختان ارقام بینگ و چینوک بوجود آمدند. از میان ترکیباتی که آزمایش شده بودند، بیشترین عملکرد مربوط به ترکیب بینگ/ نوداستار/ مهالب بود. همچنین طی آزمایش هایی که در ایتالیا صورت گرفت و اثر میان ساقه بر روی رشد 5 رقم گیلاس مورد مقایسه قرار گرفت، معلوم شد که استفاده از یک میان ساقه ی آلبالوی کم رشد مانند نورد استار، نتایج خوبی را در بر دارد. ( به عنوان مثال، گاهی بدین وسیله، حجم تاج درخت تا 50% کاهش می یابد.)

تحقیق دیگری که در یوگسلاوی صورت گرفت، نشان داد که اگر رقم اوبلاسینگای آلبالو، به عنوان میان ساقه ی بین پایه ی بذری مازارد و 3 رقم گیلاس استفاده شود، رشد درختان گیلاس کاهش می یابد و زود باردهی نیز تا حد زیادی بهبود می یابد. مشابه همین مساله در آزمایش هایی که در آلمان انجام شدند، تاثیرات نه پایه ی مختلف آلبالو با دو رقم گیلاس که همگی شان روی پایه ی F.12/1 پیوند شده بودند، مورد مقایسه قرار گرفت و مشاهده شد که میان ساقه ی رقم رین هورتنس باعث افزایش محصو در هر واحد تاج می شود، اما حجم تاج درخت را دو سوم کاهش داده و مساحت زمیت اشغال شده به این وسیله، سه چهارم مساحت زمینی بود که درختان بدون میان ساقه آن را اشغال کرده بودند. میان ساقه های رقم شاتن مورلوی آلبالوی مورلو، بر اندازه ی تاج درخت تاثیری ندارند، اما بار دهی درخت را 50% افزایش می دهند.میان ساقه های رقم ولادیمیر نیز اثرات مشابهی بر زود رسی محصول دارند، اما همگروه های شاتن مورلو و پایه ی CAB ، از این نظر تاثیر کمی دارند.

طی آزمایش هایی که در آلمان انجام شد، میان ساقه ی رقم کروزروشل، پایدار ترین نتایج را در برداشت و در چندین آزمایش صورت گرفته معلوم شد که رشد درختان گیلاس، بیش از 30% کاهش یافته و در بعضی مواقع، تولید محصول نیز افزایش یافت.

همگروه های مهالب که به عنوان میان پایه استفاده می شوند

دیویس که یک فرم گزینش شده ی پا کوتاه مهالب است، در دانشگاه کالیفرنیا انتخاب شد و به عنوان میان پایه ای که بین پیوندک های گیلاس و پایه های مازارد قرار می گیرد، مزایای را در بر دارد. در جایی که شانکر باکتریایی یک مشکل جدی محسوب می شود، اما خاک محل برای مهالب مناسب نباشد، این امکان وجود دارد که یک چنین ترکیبی از پایه و میان پایه مفید باشد.

همگروه های پرونوس فراتیکوزا که به عنوان میان پایه استفاده می شوند

 بر اساس فعالیتی که در لهستان صورت گرفت، 5 همگروه پرونوس فراتیکوزا برای میان پایه مورد آزمایش قرار گرفتند و معلوم شد که همه ی این همگروه ها باعث کاهش رشد رقم بوتنرزاسپات نورپل می شوند و تولید محصول را افزایش می دهند، اما این میان پایه ها هیچ تاثیری بر زودباردهی محصول ندارند. طی تحقیق دیگری نیز که در آلمان دنبال می شد، نتیجه گیری شد که اگر از فرم گزینش شده ی اوپنهایم  به عنوان میان پایه ای بر روی پایه های  F.12/1 یا SL.64 استفاده شود، بهتر از استفاده ی تنها از پایه است.

سایر گونه ها و دورگه های پرونوس که به عنوان میان پایه آزمایش شده اند

بررسی های اولیه ای که در ایست مالینگ روی پایه ی دورگه ی پا کوتاه Fb.2/58/15 (پرونوس آویوم× پرونوس پزودوکراسوس) که یکی از هم نژاد های رقم کلت است، صورت گرفت نشان داد که اگر این دورگه بر روی ریشه ی خودش رشد کند، با پیوندک کوپیوند نمی خورد، زیرا بسیار پا کوتاه است، اما هنگامی که از یک پایه یا میان پایه استفاده می شود، رشد بسیار زیادی می کند. با این وجود اگر به تنه ی میان پایه ی Fb.2/58/15 امکان رشد داده شود، فقط تعداد کمی از شاخساره و برگ های کوچک باقی می مانند و این پایه باعث پا کوتاهی پیوندک به میزان 20 تا 30 % می شود. علت این مساله مشخص نشده است و لذا برای درک آن باید بررسی های بیشتری صورت گیرد.