ارزیابی کیفی و جوانه زنی بذر گیلاس و آلبالو

برای ارزیابی کیفیت بذر باید سه عامل در نظر گرفته شود: اولین مورد، قوه ی نامیه ی بذر است که به وسیله ی درصد بذر هایی که در شرایط مناسب بستر خاکی جوانه می زنند سنجیده می شود. مورد دوم اندازه گیری سرعت جوانه زنی بذر می باشد که شاخص مهمی در میزان موفقیت بذر گیری در دوره ی پس از بلوغ است. عامل دیگر میزان رشد نهال بذری حاصله از آن است که شاخصی تعیین کننده و مهم در استفاده از نهال به عنوان پایه محسوب می شود. فقیر بودن بستر درخت بذری( زادگاه بذر)، برداشت بذر های نارس، انبار داری اشتباه و عدم سلامت کامل بذر می توانند قوه ی نامیه، سرعت جوانه زنی و رشد نهال بذری را کاهش دهند. قوه ی نامیه ی بذر را می توان با جداسازی جنین یا آزمون تترازولیوم تعیین کرد.در کتاب های ازدیاد نباتات، جزئیات این دو آزمایش که برای تعیین کیفیت بذر به کار می روند، توضیح داده شده است.

بذر برای جانه زنی، به آب زیادی نیاز دارد. زمانی که پوسته ی نفوذ ناپذیر بذر یا آندوکارپ شکسته می شود، ابتدا نفوذ آب به داخل بذر به سرعت انجام می شود، اما پس از مدت کوتاهی، سرعت نفوذ آب کاهش می یابد و بعد از بیرون آمدن ریشه ی اولیه، دوباره افزایش می یابد. سرعت نفوذ آب بستگی به مقدار آب موجود در بستر کشت، اجزای کلوییدی بذر و میزان نفوذ ناپذیری پوشش بذر دارد. علاوه بر اینها، سرعت این فرآیند با افزایش دما تا حد c°20 افزایش می یابد.
بستر خاکی مناسب برای جوانه زدن بذر بایذ ظرفیت نگهداری آب مناسب داشته باشد، شوری آن کم باشد و پس از یک باران شدید، در سطح بستر آب جمع نشود. برای این منظور میتوان قبل از پوشاندن بذر ها با لایه ی نازکی از خاک، آنها را با لایه ی نازکی از خزه ی مرطوب یا خاک اره ی نرم پوشاند.

همانطور که در مورد سایر ارقام میوه ی هسته دار  نیز وجود دارد، دمای بستری که بذر در آن قرار می گیرد مهم می باشد، زیرا که ممکن است جوانه زنی بذر های گیلاس در دماهای بالاتر از c° 20 متوقف شود. دمای زیاد باعث رکود ثانویه در بذر می شود و لذا دماهای بین 10 تا c° 17، برای جوانه زنی مناسبند. در مناطقی که زمستان های بسیار سردی دارند، مکن است برای مراقبت از بذر ها در طول ماه های زمستان، از خاک به صورت خاکپوش روی ردیف های بذر کاری شده استفاده شود، اما باید دقت نمود که این توده های خاک باید در فصل بهار جمع شوند.

در مناطق معتدله ای که زمستان های ملایمی دارند، عمل پیش چینه سرمایی صورت نمی گیرد و لذاخرانه دار ترجیح می دهد که بذر ها را مستقیما و طی فصل پاییز در خزانه بکارد. گرمای خاک در این موقع از سال برای مراحل اولیه ی چینه سرمایی و پس رسی مناسب است. پس از آن شرایط خاک در طی زمستان سرمای لازم را تامین می کندو فرآیند چینه سرمایی تکمیل می شود. در مراحلی که دمای خاک در زمستان به پایین تر از حد یخ زدگی می رسد، ترجیح داده می شود که قبل از بذر پاشی، بذرها را با عمل چینه سرمایی تیمار کنند  پس از آن، وقتی که دما در بهار رو به افزایش است آنها را بکارند. بذر ها برا جئانه زنی صحیح نیاز به اکسیژن کافی در بستر دارند. آب زیاد در خاک هایی که ذرات ریزی دارند یا خاک هایی که قابلیت اشباع شدن دارند، باعث کاهش اکسیژن و در نتیجه، مانع جوانه زنی بذر می شود.

بذر افشانی غالبا در بستر هایی انجام می شود که عرضشان، 1 تا 2/1 متر است. این بستر ها را چند سانتی متر بالاتر از راهرو های خزانه ایجاد می کنند تا بدین وسیله، به زهکشی آب نیز کمک شود. روش دیگری که در بذر کاری مورد استفاده قرار می گیرد، کاشت بذر در سوراخ هایی است که به طور دقیق، توسط دستگاه های بذر کاری مخصوص بر روی ردیف های بستر ایجاد شده اند. تراک سوراخ ها بستگی به مدت زمان ماندن نهال های بذری در بستر دارد. در واقع تا زمانی که اندازه شان برای کاشت در ردیف های اصلی مناسب می شود و قابلیت کوپیوند خوردن را کسب می کنند، در بستر می مانند یا یک یا چند مرحله ی نشایی را در خزانه می گذرانند ( پس از اینکه نهال مقداری رشد کرد، از خرانه ای به خزانه ی دیگر منتقل می شود) و سپس به آن محل منتقل می شوند. اما روش مرسوم در تهیه ی نهال، برش نهال از قسمت پایینی ریشه ها در آخر سال اول رشد و نشای آن به مدت یک تا دو سال قبل از استفاده برای پایه است. در روش دیگر ممکن است بذر ها مستقیما داخل ردیف های خزانه کاشته شوند و نهال های بذری حاصله نیز در همانجا رشد کنند و زمانی که قطر قسمت پایینی ساقه شان به حد کافی قطور شد، در همان جا کوپیوند شوند. در این روش فاصله ی ردیف ها از همدیگر ( بسته به نوع ماشین آلات مورد استفاده)، حدود 2/1 متر است و بذر ها نیز به فاصله ی 10 سانتی متری از همدیگر، بر روی ردیف ها کاشته می شوند. اما فاصله ی بذرها بر روی ردیف ها، تا حدود زیادی بستگی به درصد جوانه زنی بذر های مورد استفاده دارد. عمق کاشت بذر نیز معمولا حدود دو تا سه برابر قطر بذر در نظر گرفته می شود.