مشکلات موجود در ریز ازدیادی گیلاس و آلبالو

یکی از مشکلاتی که معمولا در ریز ازدیادی مشاهده می شود، شیشه ای شدن نمونه ها است و این مساله نیز غالبا در جاهایی دیده شده است که غلظت بالایی از سایتوکنین ( از قبیل بنزیل آدنین یا BA) در ترکیب محیط کشت وجود داشته است. در این رابطه کورز و همکارانش (1984) دلایل شیشه ای شدن را بخوبی مورد بررسی قرار دادند.

اما احتمال داده می شود که بزرگترین مشکل ریز ازدیادی گیلاس و آلبالو، مربوط به سازگاری و انتقال ریز افزونه های ریشه دار جوان در هنگام انتقال آنها از لوله ها با فلاسک های کشت به بستر های معمول کشت است. سرعت تعرق گیلاس و آلبالو زیاد است و اگر در مرحله ی بحرانی انتقال ریز افزونه ها رطوبت محیط بالا نباشد، ممکن است خشکی شدید باعث شود گیاهان موجود از بین بروند. تاکنون نیز دلایل حساسیت ریز افزونه ها به خشکی کاملا مشخص نشده اند. فقط تنها چیزی که روشن شده این است که کشت در لوله ی آزمایش ممکن است باعث کاهش توسعه ی لایه ی مومی روی کوتیکول شود و بدین ترتیب در رطوبت های پایین، تعرق کوتیکول افزایش یابد. علاوه بر این، عمل روزنه ها نیز مختل می شود و روزنه ها بدون توجه به روابط آبی گیاه باز می مانند. این مساله باعث تعرق بیشتر و افزایش تنش می شود.

گاهی اوقات سعی می شود تا با پاشش مواد ضد تعرق، رطوبتی که توسط سیستم های مه افشان با غبار پاش ایجاد می گردد، حفظ شود. در این مورد با وجود اینکه پاشش مواد هیدروکربنی بر روی ریز افزونه های سیب در انتقال آنها مفید بوده است، اما بسیاری از این ترکیبات ضد تعرق، برای برگ های جوان و حساس سمی بوده اند. بررسی های دیگر نشان داده اند که ریشه های ایجاد شده در کشت ممکن است پس از انتقال به بستر های متداول ( کمپوست های گلدانی) کارایی نداشته باشند و لذا در آنجا با ریشه های کارا و مفید جایگزین شوند.

مهم ترین مانعی که در سر راه کاهش هزینه های ریز ازدیادی ارقام پرونوس مشخص شده است، عدم ثبات در سرعت شاخه دهی جانبی کشت ها بوده است. محققین نشان داده اند که حتی اگر برای ثبات رشد نمونه ها، یک ریز اقلیم فراهم شود، سرعت این فرآیند در طول فصل دچار تغییرات زیادی می شود. لذا با وجود نگهداری تعداد زیادی از کشت های پرونوس به مدت 16 ساعت روشنایی در روز در زیر نور سرد فلورسانت سفید، تفاوت های فاحشی که در تعداد شاخسار ه های ایجاد شده از پرآوری کشت ها در اوقات مختلف سال وجود داشتند، جالب توجه بودند. اکثر شاخساره های حاصله، در ماه های مه، ژوئن و سپتامبر به وجود آمده بودند. ظاهرا برای ریشه زایی بعضی از همگروه ها، یک هفته تاریک که بعد از آن سه هفته روشنایی اعمال شود مناسب می باشد.

ساده ترین روش افزایش پرآوری شاخساره های جانبی، افزایش غلظت سایتوکنین در محیط کشت است. متاسفانه این عمل اثر منفی افزایش شیشه ای شدن کشت ها، جلو افتادن تشکیل کالوس و امکان جهش را به دنبال دارد. در این رابطه بر اسا تحقیقی که بر روی تعدادی از گونه های پرونوس صورت گرفت معلوم شد محیط کشتی که حاوی متیونین و ویتامین D₂ ( به میزان 50 تا 100 میلی گرم در لیتر) باش حتمالا می تواند سرعت شاخه دهی کشت ها را افزایش دهد. علاوه بر این، هر زمان که امکان شیشه ای شدن وجود داشته باشد، ترکیبی از گالاکتوز در محیط زیر کشت ممکن است باعث کاهش سرعت شیشه ای شدن شود.