رابطه ی تغذیه ی گیاه با میوه بندی در گیلاس و آلبالو

حفظ آن دسته از سطوح غذایی که موجب تعادل مناسب رشد رویشی و زایشی می شوند، برای تولید فراوان سالانه ی محصول از اهمیت زیادی برخوردار است. در واقع هدف از مدیریت کودی، ایجاد درختانی سالم است که رشدی متعادل دارند و گل های فراوان و مناسبی تولید می کنند. تجزیه ی برگ در آخر تابستان، برای تعیین و وضعیت غذایی دوره ی رویشی درخت وسیله ی مناسب است. اما بسیاری از شواهد نشان دهنده ی این هستند که سطوح غذایی مناسب دوره ی زایشی درخت ممکن است با هم متفاوت باشد و این سطوح غذایی نیز از طریق تجزیه ی معمولی برگ مشخص نمی شوند.

بور در گیلاس و آلبالو

ظاهرا بافت های گل مخصوصا در زمان تشکیل میوه به بور فراوان نیاز دارند. مصرف بور در چند نوع میوه از قبیل آلبالو و گیلاس، قبل از ریزش و برگ ها و به صورت محلول پاشی بر روی انها باعث افزایش غلظت بور در جوانه ی گل و نتیجه افزایش میوه بندی شد.

بوری که در درخت به کار برده می شود به همراه سایر مواد ساخته شده در برگ های درخت، در فصل پاییز از برگ ها به جوانه های مجاور (محلی که بور در آنجا ذخیره می شود تا زمان گلدهی مصرف شود) منتقل می شود. تاکنون با وجود این که نحوه ی عمل بور مشخص شده است، اما معمولا افزایش میزان بور در جوانه های گل موجب بهبود میوه بندی می شود. همچنین در درختانی که براساس استانداردهای برگی ئر اواسط تابستان ظاهرا دچار کمبود بور نمی باشند، استعمال بور ممکن است واکنشی مثبت را به دنبال داشته باشد.

نیتروژن لازم برای گیلاس و آلبالو

پس از این که طویل شدن شاخساره ها در تابستان به پایان رسید، مصرف نیتروژن در درختان سیب موجب می شود که کیفیت گل های این درختان در بهار بعدی تحت تاثیر قرار گیرد. از نظر وضعیت ظاهری گل های حاصله قوی تر بوده و کلاله هایشان به جای 7 روز تا 13 روز پذیرای دانه ی گرده می باشند. از نظر وضعیت داخلی نیز رشد کیسه های جنینی این ارقام، بعد از توقف رشد کسه های جنینی گیاهان شاهد ادامه می یابد، طول عمر تخک هایشان تقریبا دو برابر گیاهان است و سرعت رشد تخمک های لقاح یافته و کیسه های جنینی سریع تر می باشد. طی بررسی های که براساس علائم رویشی در خت صورت گرفته بود، با وجود این که درختان انتخاب شده، از نظر نیتروژن کمبودی نداشتند، اما نیتروژن اضافی بر کیفیت و طول عمر تخمک اثر مثبت داشت.

اما لازم است که برای تعیین دقیق مقدار نیتروژن مورد نیاز و احتمالا مواد غذایی دیگری که بافت های گل برای تشکیل خوب میوه نیاز دارند، تحقیق بیشتری صورت گیرد. در این رابطه ممکن است استانداردهایی مربوط به سطوح غذایی برگ در وسط تابستان که برای تعیین رشد رویشی مطلوب به کار می روند، احتیاجات غذایی این مرحله از رشد را به طور صحیح نشان ندهند.

عدم موفقیت بعد از گرده افشانی  گیلاس و آلبالو

با وجود این که معمولا کاهش میوه بندی را به گرده افشانی ضعیف نسبت می دهند، اما عدم موفقیت بعد از گرده افشانی که دلابل متعددی دارد، می تواند اثرات زیانباری نظیر گرده افشانی ضعیف داشته باشد مخصوصا که این عدم موفقیت نیز به خاطر نقش هر یک از وقایع تولید مثلی بعد از انتقال دانه ی گرده باشد.

پذیرش کلاله در  گیلاس و آلبالو

در طول مرحله گلدهی کامل، سطح کلاله در گیلاس و آلبالو مرطوب است و این رطوبت نتیجه ی ترشحات سلولی و وجود سلول هایی است که متورم شده اند و رنگ نسبتا سبزی دارند و پذیرای دانه ی گرده می باشند. در این قبیل سلول ها مدت زیادی دوام نمی آورد و پس از آن سطح کلاله شروع به قهوه ای شدن می کند و در نتیجه کلاله برای مدت کوتاهی پذیرای دانه ی گرده است. اما این مساله گمراه کننده است، زیرا حتی وقتی 9 تا 10 روز از شکوفایی گل ها می گذرد، مشاهده می شود که دانه های گرده جوانه می زنند و با همان سرعتی که در آغز گلدهی کامل داشتند به درون خامه رشد می کنند. لذا معمولا پذیرش کلاله و پژمردگی خامه جز عوامل محدود کننده ی تشکیل میوه در گیلاس و آلبالو به شمار نمی روند.

سرعت رشد لوله ی گرده در گیلاس و آلبالو

تحقیقیاتی که در مورد شناخت چگونگی عدم موفقیت بعد از گرده افشانی صورت گرفته اند، روی عوامل مختلفی که بر سرعت رشد لوله ی گرده طول عمر تخمک و دوره ی گرده افشانی (EPP) موثر هستند متمرکز شده اند تاکنون مشخص شده است که این عوامل تحت تاثیر دما تغذیه و ژنتیک گیاه قرار می گیرند. به عنوان مثال به خوبی ثابت شده است که در دماهای بین 5 تا 25 درجه که رشد لوله ی گرده گل های درختان باغ در آنها صورت می گیرد، افزایش دما موجب می شود که رشد لوله ی گرده نیز افزایش یابد. لذا در آب و هوای گرم ممکن است لوله های گرده ی گیلاس یا آلبالو در طی 2 روز به کیسه ی جنینی برسند. در همین رابطه طی یک بررسی که روی گل های رقم ناپلئون صورت گرفت، مشخص شد وقتی که میانگین دمای بعد از گلدهی، 7/13 درجه باشد، لوله ی گرده در روز چهارم بعد از گرده افشانی سوراخ سفت می رسد، اما وقتی میانگین دما 6/10 درجه باشد، لوله ی گرده در روز ششم به سوراخ سفت می رسد.

در حال حاضر تفاوت سرعت رشد لوله ی گرده در ارقام مختلف و عکس العمل رشد ان نسبت به دما در بسیاری از گونه ها به خوبی مشخص شده است. وقتی رشد لوله ی گرده گیلاس های رقم بادا، رینر و کوروم در خامه ی رقم ناپلئون با هم مقایسه شدند، مشخص شد که همه ی انها در دماهای 3/12 و 4/16 درجه با سرعت یکسانی رشد می کنند، اما در دماهای پایین (9/9 و 3/7) لوله ی گرده رقم بادا که با سرعت 5/3 میلی متر رشد می کند رشد سریع تری از لوله ی گرده ی ارقام کوروم و رینر که با سرعت 4/1 میلی متر در روز رشد می کند دارد. با این حال طی این بررسی دو ساله وقتی میانگین دمای باغ، بعد از گلدهی 6/6 و 6/12 درجه بود، هر رقم به طور یکسانی مییوه ی زیادی تشکیل می دادند. و این مساله نشان داد که رشد کمتر لوله ی گرده ارقام کوروم و رینر در سال های سردتر، عامل محدود کننده ی میوه بندی به شمار نمی رود. اما برای تعیین علت بیشتر بودن سرعت رشد لوله های گرده رقم بادا در هوای خنک نیاز به تحقیقات بیشتری است.

قابلیت زنده ماندن و طول عمر تخمک  در گیلاس و آلبالو

برای تشکیل میوه های فراوان نیاز به رشد تعداد زیادی از کیسه های جنینی سالم است. تاکنون هیچ کدام از بررسی هایی که روی گیلاس یا آلبالو صورت گرفته اند، نتوانسته اند دلایل کافی را مبنی بر این که میوه بندی کم مربوط به کیسه های جنینی معیوب ارثی است. فراهم کنند. به عنوان مثال در رقم مونت مورنسی با وجود این که 25 الی 40% کیسه های جنینی در زمان گلدهی کامل به صورت ناقص، غیرقابل تولید مثل یا بالغ معیوب هستند (ترجیحا بدین معنی که کارا و موثر نمی باشند، اما این مقدار دلیل کافی برای توضیح کاهش میوه بندی در بعضی سال ها نمی باشد.

طول عمر تخمک ها و کیسه های جنینی که خوب رشد کرده اند، در مقایسه با تخمک های بی اثر، عامل محدود کننده تری در میوه بندی محسوب می شوند. در این مورد نیز گزارشاتی که درباره ی مدت زمان زنده ماندن تخمک در گیلاس و آلبالو  ارائه شده اند با هم تفاوت دارند. زیرا اولا روش های متفاوتی برای تعیین قابلیت زنده ماندن تخمک وجود دارد، ثانیا در زمان گلدهی کامل و بعد از آن نیز دماهای مختلفی وجود دارند و بالاخره این که ارقامی که مورد بررسی قرار می گیرند نیز با هم متفاوتند. معمولا در تعیین طول عمر تخمک از دو روش استفاده می شود. یکی از روش ها شامل تهیه ی برش از اجزای تخمک است که بعد از باز شدن گل ها بصورت دوره ای صورت می گیرد و سپس آزمایش های میکروسکوپی بر روی کیسه ی جنینی انجام می شود. ارزیابی دقیق از این طریق کار مشکلی است. لذا به نظر می رسد که روش دیگر کامل تر باشد . در روش دیگر تخمک سالم در فواصل زمانی مشخص کالبد شکافی می شود، سپس روی اسلاید پخش می شود و روی ان با آنیلین بلو رنگ آمیزی می شود تا با یک میکروسکوپ فلورسانت مشاهده گردد. با استفاده از این ماده (آنیلین بلو) بر روی تخمک ها، آنهایی که زنده هستند یا به مقدار جزئی رنگ فلورسانت به خود می گیرند یا اصلا رنگ نمی شوند، اما در تخمک های بی اثر تراکم رنگ فلورسانت مشاهده می شود که این مساله به علت عکس العمل فرآورده های تولید مثلی تشکیل شده در سلول است که در حضور آنیلین بلو تولید می شوند. با استفاده از روش اخیر، می توان در زمان گلدهی کامل تخمک ثانویه ی درون هر تخمدان را از تخمک ثانویه ی ان تشخیص داد و همچنین در تعیین طول عمر تخمک های اولیه نیز از ان استفاده کرد. مدتی که از گلدهی کامل گذشت، تخمک ها نابارور می شوند و اگر تلقیح شوند، جنین و آندوسپرم آنها زود از بین می رود. این مساله (پیری تخمک) توسط لکه های فلورسانت دیده می شود.

اثر دما بر طول عمر تخمک نیز در بسیاری از گونه ها به خوبی مشخص شده است، به طوری که در دماهای گرم تر، پیری تسریع می شود و در دماهای خنک تر، پیری دیرتر رخ می دهد. به عنوان مثال در دمای ثابت 20 درجه، درصد زیادی از تخمک های 3 رقم گیلاس و آلبالو، 1 تا 2 روز بعد از گلدهی کامل شروع به پیر شدن کردند، اما در دمای 5 درجه تا 5 روز بعد از گلدهی کامل این مساله هنوز شروع نشده بود. طی بررسی دیگری که در همین رابطه صورت گرفت، وقتی میانگین دما بعد از باز شدن گل ها 10 درجه بود به نظر می رسید که تخمک های گسلاس رقم ناپلئون، 12 روز بعد از شکوفایی گل ها نیز زنده بودند. تفاوت های دیگری هم که در طول عمر تخمک ارقام مختلف وجود دارند، گزارش شده اند. به عنوان مثال در بین ارقام گیلاس، مخصوصا رقم اشمیت در مقایسه با ارقام بنیگ، ویندسور و هدل فینگن، کیسه ی جنینی آن طی دوره ی گلدهی کامل به سرعت توسعه می یابد و زودتر از همه نیز از بین می رود؛ به طوری که قبل از گلدهی کامل این مساله شروع می شود. این ویژگی زندگی بسیار کوتاه در رقم اشمیت، ممکن است باعث باردهی کم همیشگی در این رقم شود. در همین رابطه طی تحقیقی که روی آلبالو صورت گرفت، معلوم شد که تخمک های ارقام کروزر ویشل و کلریس 14، 4 روز بعد از گلدهی کامل شروع به پیر شدن می کنند، در حالی که در شرایط محیطی یکسان رقم شاتن مورلو 6 روز پس از گلدهی کامل فقط 8% تخمک هایش و 10 روز پس از آن پیر می شوند. در درختان آلبالوی رقم شاتن مورلو که در محیطی یکسان کشت می شوند، رابطه ای بین طول عمر تخمک و تشکیل میوه دیده می شود. این تفاوت ها ممکن است به دلیل تغذیه ی گیاه با مواد معدنی یا به خاطر ذخایر کربوهیدرات ان باشند. تفاوت سطح غذایی درختانی هم که در یک باغ وجود دارند می تواند به خاطر تفاوت ترکیب خاکی هر قسمت از خاک باغ باشد یا به علت عدم یکنواختی توزیع کود یا تفاوت جذب آن توسط درخت باشد.

دوره ی گرده افشانی موثر (EPP) در گیلاس و آلبالو

منظور از دوره ی گرده افشانی موثر (EPP) دوره ای است که برای میوه بندی گرده افشانی باید در آن مدت انجام شود. علاوه بر این، EPP به صورت طول عمر تخمک منهای مدت زمان لازم برای رشد گرده به طرف پایین و انجام لقاحی موثر بیان می شود. EPP های طولانی تر که به صورت واحدهای روزانه ی بعد از گلدهی کامل حساب می شوند، موجب افزابش مدتی می شوند که گرده افشانی برای لقاح و میوه بندی موثر است. در عوض در یک EPP بسیار کوتاه گرده افشانی باید بعد از باز شدن گل ها فورا انجام شود. در دماهایی که برای میوه بندی مناسب هستند، سرعت رشد لوله ی گرده نیز مطلوب می باشد و تخمک ها نیز به مدتی کافی برای لقاح زنده می مانند تا شمار زیادی از آنها بارور شوند. با وجود اینکه در دماهای خنک، طول عمر تخمک ها افزایش می باید و سرعت رشد لوله ی گرده نیز کاهش می یابد، اما لزومی ندارد که این دو مورد با هم متناسب باشند. در دماهای بسیار پایین ممکن است لوله های گرده بسیار کند رشد کنند و لذا قبل از پیر شدن تخمک به آن نرسند. با این حال معمولا دماهای معتدل و خنک باعث طولانی شدن EPP می شوند، اما همیشه نیز موجب تشکیل میوه ی زیاد نمی شوند. همچنین وقتی هوا در مدت زمان بعد از گلدهی کامل بسیار گرم است، EPP بسیار کوتاه می شود، زیرا طول عمر تخمک کاهش می یابد. بنابراین در چنین شرایطی اهمیت زیادی دارد که به محض باز شدن اولین گل ها، عامل گرده افشان در باغ وجود داشته باشد تا دانه ی گرده بتواند در کوتاه ترین زمان ممکن منتقل شود.

تعیین EPP در باغ از طریق مقایسه ی میزان تشکیل میوه در شرایط گرده افشانی کنترل شده که در روزهای متوالی بعد از گلدهی کامل انجام شود، صورت می گیرد. به عنوان مثال در منطقه ی پروسر ایالت واشنگتن، EPP برای گیلاس های رقم بنیگ، لامبرت و چینوک طی سال های مختلف 4 تا 7 روز بود. در کورالیس ایالت اور گون این مقدار برای رقم ناپلئون 4 تا 5 روز بود. این مدت زمان برای گیلاس هایی هم که در اشتوتگارت آلمان وجود دارند، گزارش شده است. در میشیگان مقدار EPP رقم مونت مورنسی در یک سال خنک 4 روز و در یک سال گرم 2 تا 4 روز بعد از باز شدن گل ها بود. با توجه به وجود آب و هوایی بسیار مختلف و ارقام بسیار زیادی که خارج از این مطالعات وجود دارند، ممکن است EPP برای گیلاس یا آلبالو از یک روز تا یک هفته وجود داشته باشد.