توزیع نور در تاج درختان گیلاس و آلبالو

توزیع نور در تاج درختان گیلاس و آلبالو

 در گیلاس و آلبالو ظهور و نمو برگ بستگی به دما دارد و با تجمع درجه - روز رابطه ای مستقیم دارد ظهور برگ بر روی شاخساره ها و سیخک های این گیاهان تقریباً همزمان با شکوفایی جوانه های گلشان رخ می دهد. برگهای سیخک ها سریع ظاهر می شوند و معمولاً طی ۲۰ تا ۳۰ روز بعد از شکوفایی جوانه ها نموشان کامل میگردد. اگر ظهور برگها متوقف شود جلوی رشد سیخک ها گرفته نمی شود. اما شاخساره های انتهایی تا زمان برداشت ميوه به توليد برگهای جدید ادامه می دهند. در این مورد اگر بعضی عوامل شدید تنش زا بر طرف نشوند یا هرس و پرچین سازی تابستانه انجام شود، این قبیل شاخساره ها بعد از توقف گسترش برگهای جدید به ندرت می توانند رشد خود را از سر گیرند.

سرعت رشد برگ در ۳۰ روز بعد از شکوفایی جوانه ها به بیشترین حد خود می رسد و معمولاً بعد از برداشت محصول (۶۰ روز بعد) کامل می گردد. این مساله باعث توسعه ی سریع تاج درخت و تشکیل سایه

در داخل آن می شود. با ادامه ی این روند، جدب نور وسایه اندکی بسیار سریع صورت می گیرد و در طی

۳۰ روز شکوفایی جوانه ها ممکن است به کمتر از ۲۰٪ نور بالای تاج درخت برسد. درختانی که به صورت هرمی تربیت می شوند، زمانی که تاجشان کاملاً گسترش می یابد، بیشترین میوه دهی را در اطراف تاج درخت دارند که میانگین قطری حدود یک متر دارد . دامنه ی مقدار نور در این پوشش از ۱۰۰٪ در سطح آن تا ۱۰٪ در قسمت داخلی آن متغیر است. ضخامت این پوشش بستگی به سن و اندازه ی درخت و عملیات به کار رفته در هرس آن دارد. این محل در بالای درخت ضخامت بیشتری داشته و در زیر آن از ضخامت کمتری برخوردار است. پرچین سازی درختان در طی شش سال، نمو بعدی شاخساره های اضافه شده و تراکم برگها در تاج درختان می توانند مقدار نسبی سایه افکنی و نفوذ کافی نور به داخل تاج درختان را تغییر دهند .

 بخش کم بارده پایین درخت تنها تحت تأثیر سایه افکنی داخل درخت نیست، بلکه از درختان مجاور نیز به این قسمت سایه میافتد. محدوده ی این سایه افکنی بستگی به شکل درخت، عرض قسمت روشن و آفتابگیر باغ، ارتفاع درخت و نحوه ی آرایش ردیف ها دارد. با کاهش ارتفاع درخت، سایه افکنی درخت در قسمت پایین دست آن کاهش یافته و عرض قسمت آفتابگیر راهروهای باغ افزایش می یابد.

در مجموع نفوذ نور در درختانی که تاج مثلثی شکل دارند بهتر از درختانی است که شکل مستطیلی یا بوته ای دارند. در عرض های جغرافیایی که از خط استوا فاصله دارند در صورتی که ارتفاع درخت بزرگتر از عرض ردیف ها باشد، نتایج حاصله از آزمایشات نشان داده اند که آرایش ردیف های درختی به صورت شمالی-جنوبی سایه افکنی کمتری از ردیف های شرقی-غربی داشته اند. علت این مسأله مربوط به زاویه ی برخورد نور با ردیفهای درختان در تابستان است که از سمت شرق به غرب جابجا می شود. اگر ارتفاع درختان بسیار زیاد باشد با عرض قسمت آفتابگیر راهروهای باغ کم باشد، بیشتر طول روز در قسمت پایین دست درخت سایه تشکیل می شود.

به طور کلی حداقل عرض بخش آفتابگر راهروهای باغ بستگی به عرض تجهیزات مورد استفاده ی باغداران دارد. هرس، پرچین سازی و شکل درخت می توانند به عنوان ابزاری جهت نگهداری درخت در یک ارتفاع و شکل معین استفاده شوند. در موقعیت ایالت میشیگان مشخص شده است که برای ردیفهای شمالی-جنوبی ارتفاع درختان بوته ای شکل با مستطیلی نباید بیش از دو برابر عرض قسمت آفتابگیر شود،اما در مورد درختان مثلثی شکل نباید ارتفاع بیشتر از سه برابر عرض قسمت آفتابگیر شود.