تکثیر همگروهی در گیلاس و آلبالو

تکثیر همگروهی در  گیلاس و آلبالو 

 مساله توسعه ی بافت پنبه ای و نمو ریشه بر روی قلمه های چوبی ساقه از طریق اکسین های مصنوعی از قبیل ایندول ۳ بوتریک اسید (IBA)، قبل از سال ۱۹۴۰ کشف شد و تا امروزه نیز به اهمیت باقی است. در تکبیر گیلاس و آلبالو نیز مدتهای زیادی است که از فنون مبتنی بر کاربرد IBA برای تکثیر همگروه های پایه ای معروف از قبیل مازارد 1/12.F و کلت استفاده می شود، اما مطمئنا در آینده برای سایر همگروه های پایه ای نیز استفاده خواهند شد. در این فنون برای تحریک آغازش ریشه ها(شروع ریشه دهی که ته قلمه های بزرگ زمستانه گرفته شده از درختان مادری فاقد ویروس، توسط یک فرمولاسیون پودری حاوی 25/0 تا50/0 درصد IBA تیمار می شوند. در این مورد ریشه دهی در بستری رخ می دهد که دارای تجهیزات دقیق و دمای کنترل شده باشد جزئیات بیشتر راجع به این مساله در فصل ۶ آمده است.

علاوه بر این، بعضی از خزانه داران قادرند با ریشه دار کردن ریز قلمه های گرفته شده از بسترهای پر آوری کشت شاخساره ها در لوله ی آزمایش، همگروه های پایه ای گیلاس یا آلبائو را با ارقام پیوند گیلاسی و آلبالو سریعاً ترکیب کنند. ارقام پیوندی که از این طریق تکثیر می شوند. همان ارقامی هستند که بر روی ربشه های خودشان نیز به خویی مستقر می شوند. در حال حاضر استفاده از این فن در مورد گیاهان جنگلی به خوبی جا افتاده است .به این ترتیب کشت هایی که از یک نوک شاخساره از باغ جمع آوری شده اند، می توانند هزاران گیاه مشابه را تولید کنند.

 برای موفقیت این مرحله، بستر کشت باید حاوی یک میلی گرم در لیتر (1PPm) با مقدار کمتری ۶ بنزیل آدنین آدنیسن (6-BA) یا سایر مواد تzبیم کننده ی زیستی گیاه که فعالیت سایتوکنینی دارند باشد تا بدین وسیله پر آوری شاخساره  تحریک شود. سایر مواد تنظیم کننده زیستی گیاه که برای موفقیت این کار مورد نیازند، اسید جیرلیک (GA3) و (IBA) یا سایر اکسین های مصنوعی به مقدار حدودا 1/0 میلی گرم در لیتر از هر یک می باشند که در واقع برای حفظ سلامت رشد شاخساره ها در غیاب ریشه ها مورد نیاز می باشند . سپس شاخساره هایی که از این کشت ها جدا می شوند، ابتدا در یک بستر فاقد سایتوکنین و بعد از آن در یک بستر فاقد IBA نشا می شوند. دو تاس هفته که از ریشه دار شدن ریز قلمه ها گذشت آنها را به یک گلخانه سایه دار منتقل می کنند و بعد از حدود ۱۰ روز که به آب و هوای تازه عادت کردند، آنها را در کمپوست نشا و کشت می کنند تا به یک اندازه مناسب برای کاشت در مزرعه برسند.

استفاده عملی از کشت بافت در تکثیر گیلاس و آلبالو محدود به موارد خاصی است که در آنها تکثیر سریع یک رقم جدید یا یک همگروه پایه ای جدید مدنظر می باشد. اما اهمیت این روش ممکن است افزایش یابد، زیرا گزارش شده است ارقام تجاری درختان آلبالو و گیلاس که بر روی ریشه های خودشان قرار دارند و از طریق کشت بافت به وجود آمده اند، باردهی مشابهی با ارقام پیوندی داشته اند. با این وجود از نظر هزینه ممکن است کم هزینه تر از روش های کوپیوند یا چو پیوند باشد. علاوه بر این، علاقه به کشت پایه های کنترل کننده رشد در گیلاس ممکن است اهمیت تولید ردیف های پایه ها را به وسیله کشت بافت افزایش دهد.

به وسیله تیدیاز ارون (ان- فنیل -ان-۱ و ۲ و ۳- تیدیازول-۵-ایلورا) که یک سیتوکسین مصنوعی با فعالیت بیولوژیکی بیشتر از -BA6 است، تولید دوباره ی شاخساره از لپه های نارس بذور آلبالو امکانپذیر می شود در آینده که اصلاح نباتات مترادف مهندسی ژنتیک است، این فن مطمئناً برای افرادی که علاقه مند به تولید ریز گیاه از طریق انتقال ژنتیکی سلولها و بافت ها هستند با اهمیت خواهد شد.