اثر مواد تنظیم کننده زیستی گیاه بر رسیدن میوه و کیفیت آن در گیلاس و آلبالو
تا کنون دو مورد از تنظیم کننده های زیستی گیاه به علت اثرات خاصی که بر رسیدن میوه در گیلاس و
آلبالو داشته اند و تأثیر آنها بر کیفیت میوه در زمان برداشت، به طور گسترده ای مورد آزمایش قرار گرفته اند. یکی از اثرات استعمال دامینوزاید که در بعضی نقاط برای تولیدکنندگان این محصولات اهمیت
جدول : تاثیر تیمار اتقن بر ریزش میوه کیفیت میوه، ریزش برگ و کوموز در آلبالوی مونت مورنسی که به صورت ماشینی برداشت می شود.
|
تیمار |
درصد ریز میوه |
ریزش برگ |
درصد میوه مناسب فرایند |
|
سال اول |
|||
|
شاهد |
6/60 |
100 |
3/37 |
|
اتفن (500 میلی گرم در لیتر) |
9/87 |
89 |
7/76 |
|
اتفن (1000 میلی گرم در لیتر) |
0/98 |
541 |
7/81 |
|
سال دوم |
|||
|
شاهد |
9/69 |
- |
3/86 |
|
اتفن (250 میلی گرم در لیتر) |
9/29 |
- |
8/95 |
|
اتفن (500 میلی گرم در لیتر) |
2/92 |
- |
2/95 |
دارد، به جلو انداختن تاریخ برداشت به مدت چند روز است و در این رابطه GA3 در غرب آمریکای
شمالی از اهمیت زیادی برخوردار است.
اثرات دامینوزاید
باوجود این که مونواسید بوتان دی او ییک - (۲،۲-دی متیل هیدرازید) (دامینوزاید؛ آلار – 85/0 شرکت یونی رویال) مرحله رسیدن را در سیب به تأخیر می اندازد، اما این تیمار هنگامی که برای گیلاس استفاده می شود، مانند اتفن عمل می کند. آلبالوهایی که با دامینوزاید تیمار می شوند، حتی اگر بعد از آن با اتفن تیمار و به صورت ماشینی برداشت شوند، در مقایسه با اتواع تیمار نشده بعد از گلدهی دو هفته زودتر و به طور یکنواخت تر می رسند و کیفیت میوه هایشان نیز بهتر است.
گیلاس هایی که با ۱۰۰۰ تا ۲۰۰۰ میلی گرم در لیتر دامینوزاید تیمار می شوند، زودتر و طی مدت کوتاه تری بعد از گلدهی کامل می رسند، مقدار قند و آنتوسیان آنها بیشتر است و همچنین در مقایسه با وزن و گوشتشان دارای هسته های کوچکتری هستند. اما ممکن است میوه های تیمار شده، در انبار سریع تر از بین بروند و همچنین گزارش شده است که این میوه ها برای فرایند کمتر مناسب می باشند.
اثرات اسید جیرلیک
امروزه در منطقه غرب آمریکای شمالی از روشی استفاده می شود که بر اساس آن، گیلاس های قرمز یا سیاهی که برای مصرف تازه ی بازار تولید می شوند، در مرحله ای از نمو میوه که به رنگ زرد کاهی است، با GA3 تیمار می شوند. منظور از مرحله ی زرد کاهی رنگ مرحله ای از نمو میوه است که در آن برای آخرین بار ابعاد میوه بزرگ می شوند. این مرحله از نمو در اکثر فصول در منطقه بریتیش کلمبیا، حدودا سه هفته قبل از برداشت اقتصادی محصول می باشد. پاشش حجم زیادی از محلول GA3 به غلظت ۱۰ تا ۲۰ میلی گرم بر لیتر، سرعت گسترش رنگ قرمز را در میوه کاهش می دهد و این مسأله باعث افزایش دوره ی برداشت تا مدت یک هفته یا تأخیر آن تا مدت ۳ یا ۴ روز می شود در مناطقی که افراد ترجیح می دهند از ارقام مرغوب دیررس استفاده کنند، این تأخیر در رسیدن محصول می تواند مزیتی برای تولید کننده باشد. به عنوان مثال، تولید کنندگان منطقه بریتیش کلمبیا از طریق تیمار کردن ارقام لاپنیز و سوییت هرت با محلول GA3، به خوبی به برداشت میوه جهت مصرف تازه ی بازار تا ماه آگوست ادامه می دهند
. با این حال مهمترین مزایای این تیمار عبارتند از: افزایش حتمی اندازه ی میوه تا حد ۱۰٪، بهبود سفتی میوه (سفت ترشدن میوه) و کاهش جدی زوال بعد از انبار داری که باعث حفره دار شدن میوه می شود برای اطلاعات بیشتر در این زمینه به فصل ۱۷ مراجعه کنید.
جالب توجه است گیلاس های سفیدی که از همین طریق با GA3 تیمار می شوند، محصولی را تولید می کنند که برای کنسروسازی بسیار مناسب . بافت این گیلاس ها بهتر حفظ می شود و قابلیت کمتری برای از دست دادن رنگشان در قوطی کنسرو و یا بطری دارند.
علاوه بر این، در اینجا باید ذکر شود که تیمار گیلاس با GA3ممکن است حساسیت به ترک خوردگی ناشی از باران را در این میوه کاهش دهد. نویسنده ی این فصل (ان.ای.لونی) مشاهده کرد که نمونه های موجود در بلوکه های تیمار شده، از آسیب جدی در برابر بارش شدید باران رهایی یافتند، اما در کرتهای تیمار نشده نمونه ها تا حد زیادی از بین رفتند. باوجود این که شواهد مستقیم کمی وجود دارد، اما معمولاً به نظر می رسد که این اثر به خاطر تأخیر در رسیدن میوه باشد. به عبارت دیگر اگر بارش شدید باران چند روز دیرتر رخ دهد، ممکن است کرت های تیمار نشده برداشت شوند و کرت هایی که با GA3تیمار شده اند، حساس و آسیب پذیر شوند. مسأله دیگری که اهمیت آن کمتر از مسأله قبلی نیست، استفاده از GA3 برای پخش کردن خطر آسیب دیدگی ناشی از باران است که برای بعضی از تولیدکنندگان این محصول ارزش اقتصادی دارد.
اما به رغم چنین مزایای مهمی، استفاده از GA3 برای بهبود کیفی میوه به تعداد اندکی از مناطق تولیدی گیلاس در جهان محدود شده است. در بعضی نقاط که درختان گیلاس با GA3 (به طریق شرح داده شده) تیمار می شوند، این مشکل وجود دارد که ممکن است برای تولید محصول کامل در فصل بعد، گلهای بسیار کمی به وجود بیایند.
محدودیت دیگری که در سر راه این روش وجود دارد، سیاست بازار است. به عنوان مثال در جنوب اروپا یا کالیفرنیا، تأخیر در رسیدن میوه مسأله خوبی برای تولید کنندگان نیست، زیرا در این مناطق بازار رسانی زودتر محصول از اهمیت زیادی برخوردار است.
