مدیریت پوشش گیاهی سطح باغ گیلاس و آلبالو

 ای. جی. هوگو و ان. ای. لونی

 مرکز تحقیقات کشاورزی صنایع غذایی کاندا

 Summerland, BCVOHIZO, Canada

مقدمه

مدیریت سطح باغ بحثی جامع است و شامل مواردی می شود که در مقالات و یادداشتهای مربوط به تولید و مراقبت از محصولات باغی، تحت عناوین مدیریت خاک، گیاهان پوششی و بینایی، مبارزه با علفهای هرز، وجین و ... یافت می شوند.

مفهوم مدیریت سطح باغ، کلیه گیاهان موجود در باغ به غیر از محصول اصلی را در بر میگیرد. لذا این مساله می تواند شامل آیش یا ضد عفونی برای آمادهسازی محل باغ جهت کاشت یا باز کشت درختان میوه، کنترل گیاهان رقیب مجاور نهالهای تازه کاشته شده، بذرپاشی، کوددهی و دروی گیاهان پوششی موقت یا دائمی و بالاخره مبارزه با علفهای هرز مشکل ساز ورود در ردیف های درختی یا راهروهای باغات احداث شده باشد. همچنین، این مسأله باید مباحث مربوط به عکس العملهای محصول اصلی یا سایر گیاهان موجود در باغ با آفات، بیماریها و اقلیم باغ را نیز شامل شود. لیکو و همکارانش و کاپریل نیز در رابطه با مدیریت پوشش گیاهی باغات گیلاس و آلبالو، مباحثی را مطرح نموده اند.

سیر تاریخی سیستمهای مدیریتی سطح باغات گیلاس و آلبالو

 قبلا  گیلاس ها بیشتر روی پایه های پر رشد کشت می شدند و این درختان پر رشد که در سیستم های کم تراکم کشت می شدند، تقریبا تحت تأثیر رقابت علفهای هرز یا حتی مسائل خاصی که امراض ناشی از باز کاشت به وجود می آورند، قرار نمی گرفتند. به علت بزرگ بودن و قوام این درختان، افراد این درختان را غالباً در ردیف های پرچینی و بر روی مناطق مرتفع و کوهستانی می کاشتند و آنها را تا زمانی که تاجشان سایه اندازی کافی را برای پوشش گیاهی رقیب به وجود می آورد، به حال خودشان رها می کردند تا با علف های هرز باریک برگ و پهن برگ رقابت کنند. اما در اواخر قرن نوزدهم، افراد شروع به شخم زدن باغاتی کردند که قبلاً آنها را چمن کاری کرده بودند و به جای چمن از گیاهان پوششی استفاده کردند.

به عنوان مثال در این رابطه فردی به نام هدریک  در مورد تغییر روش ها در باغات گیلاس نیویورک، توضیحاتی را ارائه کرد. وی اظهار داشت که در این باغات توصیه می شود تا ماه آگوست که یک گیاه پوششی در آنها کشت می شد، وجین و سله شکنی انجام شود. وی گزارش کرد که اجرای وجین و سله شکنی، به ویژه در خاک های سبک حائز اهمیت است و می تواند محصول را در مقایسه با درختانی که در چمن کشت شده بودند، مخصوصاً طی مواقع خشکسالی، به میزان دو برابر افزایش دهد. مزیت دیگر عملیات خاکورزی مربوط به زمینهایی می شود که مبتلا به عامل پوسیدگی ریشه ( Monolinia fructicola) هستند، زیرا از این طریق میوه های مومی دفن می شوند و به این ترتیب، اسپورهایی که باعث آلودگی محصول در سالهای بعد می شوند، کاهش می یابند.

گرایش به سمت مدیریت باغات متراکم نیز باعث شده است که آزمایشاتی در رابطه با مالچ انجام شود. جوکینز  در گزارش خود راجع به آلبالو اظهار داشته است که مقایسه ای طولانی مدت در رابطه با مالچ چمنی (باغاتی که به وسیله ی چمنهای باریک برگ، چمن فرش می شوند یا درختانی که تحت عمل ماچ قرار دارند) و یک سیستم شخم بهاره که بعد از آن، سویا و چاودار پاییزه به عنوان گیاهان پوششی استفاده می شود، انجام داده است. پس از گذشت ۱۱ سال از کاشت این درختان، درختان مالچ شده در مقایسه با سایرین اندکی بزرگتر بودند، اما باردهی این دو سیستم مشابه یکدیگر بودند. در اواسط قرن بیستم، مالچ درختان میوه با هر نوع ماده ی آلی گسترش یافت.

فوگل و همکارانش، طی گزارشی اظهار داشتند که برای حذف رقابت گیاهان پوششی از نهال های جوان گیلاس، لازم است از ترکیبی از روش های کنترل مکانیکی و شیمیایی که مناسبترین (روش برای این محصولات است، استفاده شود. بنابراین عصر کاربرد علف کشها فرا رسید و استعمال این مواد به سرعت تبدیل به یک روش مرسوم و متداول شد و روز به روز کاربرد آنها در کنترل گیاهان رقیب افزایش یافت. استعمال علفکش فقط محدود به دور درختان بود، اما پس از مدتی در سراسر ردیفهای درختی علف کش استفاده شد.

296

استفاده می شود. همچنین از این مسأله می توان در بهبود قابلیت رفت و آمد در باغ و همچنین سهولت دسترسی افراد و تجهیزاتشان به باغ نیز استفاده کرد. این مسأله می تواند از طریق کاهش فرسایش بادی و آبی، به جلوگیری از تخریب خاک کمک کند. همچنین با حفظ میزان مواد آلی خاک می توان حاصلخیزی بلند مدت آن را حفظ کرد. این امر حتی می تواند بر دمای باغ نیز تأثیر داشته باشد. در این مبحث اهداف محیطی، اکولوژیکی و بهداشتی دیگری نیز وجود دارد. تأمین زیستگاه برای حشرات مفید و حذف میوه های مریض و علف های هرز را نیز می توان جزء فعالیت های مدیریتی سطح باغ به شمار آورد. برای جلوگیری از توسعه ی مقاومت علفهای هرز نسبت به علف کشها و همین طور برای ممانعت از به وجود آمدن علف های هرز مشکل ساز نیز راهکار تناوب علف کش ها طرح ریزی شده است. در این رابطه باید دقت داشت که چمن ها و علفهای هرز می توانند برای کارگرانی که در طی برداشت با نردبان کار می کنند، خطر جدی محسوب شوند. بالاخره این که سیستم مدیریتی سطح باغ باید هماهنگ با سایر فعالیتهای مدیریتی باغ سازگار و از نظر هزینه نیز مقرون به صرفه باشد.