مقرون به صرفه بودن هزینه های باغ گیلاس و آلبالو

 باوجود این که هزینه های این کار (مدیریت پوشش گیاهی سطح باغ) قابل محاسبه است و در رابطه با اکثر موارد مدیریتی پوشش گیاهی سطح باغ نیز مدارک خوبی در دست است . اما هزینه ی موارد مختلف این مسأله می تواند از منطقه ای به منطقه ی دیگر و همچنین در یک منطقه از زمانی به زمان دیگر بسیار متفاوت باشد. به عنوان مثال برای کشاورزی که هم گیلاس و هم غله تولید می کند، ممکن است دسترسی به کاه، جهت مالچ کردن کار راحتی باشد و لذا تنها هزینه ای که در این راه باقی می ماند، مربوط به کارگر می شود. در اکثر موارد برای مالچ کردن باید کاه خریداری شود و تا فاصله ای دور منتقل شود. لذا در طی سال ها، هزینه های این روش دائماً افزایش یافته اند. عکس این مسأله در مورد چند علف کش صادق است که به طور وسیعی در باغات گیلاس استفاده می شدند، زیرا با گذشت سال ها نه تنها از ارزش این مواد کاسته نشده است، بلکه امروزه به طور بسیار مؤثرتری از مقادیر کمتر آن استفاده می شود. لذا کاربرد علفکشها غالباً مقرون به صرفه تر است.

به هر حال باوجود این که ارزیابی چنین مواردی از قبیل رشد درخت و هزینه ی کارگر و تجهیزات، کار نسبتاً راحتی است، اما ارزیابی آثار بلند مدت یک مدیریت انتخاب شده برای سطح باغ از قبیل نابودشدن مواد آلی ممکن است کار بسیار سختی باشد. در رابطه با قابلیت بلند مدت باروری خاک باغ و عواملی که می توانند با از بین رفتن خاک در ارتباط باشند، نکات مهمی وجود دارند که هنوز معتبر و قابل استادند. اما هنوز برای انتخاب موردی که دارای آثار فراوان کوتاه مدت است و مورد دیگری که با هزینه ی زیاد دارای تأثیر بلند مدت تر است، مشکل وجود دارد. در بخش های بعدی ما به جستجوی راه حل فن آوری های دیگری که برای مدیریت پوشش گیاهی ردیفهای درختی و راهروهای باغ وجود دارند، می پردازیم. باید توجه داشت که کاربرد هر یک از این موارد نیز معایب خاص خودش را دارد. برای آشنایی بیشتر تعدادی از مزایا و معایب خاکورزی ،کاربرد علفکشها ، مالج ها و گیاهان پوششی عنوان شده اند.

جدول : مزایا و معایب شخم به عنوان روشی در مدیریت پوششی گیاهی سطح باغ

جدول : مزایا و معایب از بین بردن پوشش گیاهی سطح باغ باغ گیلاس و آلبالو با علف کش 

جدول : مزایا و معایب استفاده از مالچ ها در ردیف های درختی باغ گیلاس و آلبالو

جدول : مزایا و معایب پوشش گیاهی در سطح باغ گیلاس و آلبالو

مدیریت ردیف های درختی باغ گیلاس و آلبالو

ردیف های درختی را می تواند به وسیله ی خاکورزی، علف کش های ناپایدار و پایدار و همچنین استفادع از  مواد مالچی اداره  کرد. در این مورد با وجود این که امکان کاشت نهال در چمن زنده  نبز  وجود دارد، اما دلایل مناسب کافی برای این کار وجود ندارد  در واقع کلید رشد و باردهی  خوب درختان ، از بین بردن رقابت در ردیف های درختی است.

خاکورزی باغ گیلاس و آلبالو

در رابطه با خاکورزی این سوال مطرح می شود که آیا اجرای آن در مورد راهرو های باغ با انجام آن در اطراف درختان می تواند ساختار خاک و مواد آلی آن را از بین ببرد یا خیر؟

جدول : علفکش های مورد استفاده برای کنترل علفهای هرز باغات گیلاس وA آلبالو در بعضی مناطق

وقتی این عمل در نزدیکی درخت انجام می شود، خطر آسیب دیدگی ریشه، تنه ی درخت و شاخه های

پایینی آن افزایش می یابد. در حال حاضر نیز به رغم پیشرفت زیاد تجهیزات جدید شخم که امکان مانور آنها در دور درخت و تنظیم برای شخم در اعماق پایین تر وجود دارد، هنوز همچنان مشکلاتی از این قبیل وجود دارند. اما به رغم مضرات این عمل، خاکورزی در پاکسازی ردیفهای درختی از گیاهان رقیب می تواند روشی مؤثر باشد. لذا این عمل فقط ممکن است در جاهایی ماندگار شود که در آنها هیچ گونه علف کش یا مالچی وجود نداشته باشد یا این روش ها در مورد آنها قابل قبول و اقتصادی نباشد.

علف کش های باغ گیلاس و آلبالو

استعمال علفک شها از کشوری به کشور دیگر بسیار فرق می کند. زیرا در بعضی از کشورها قوانین مربوط به خرید و فروش و استفاده از مواد شیمیایی کشاورزی محدودیت بیشتری دارند و هزینه ها و امکان دسترسی به این گونه مواد تولید شده نیز در کشورهای مختلف، با هم تفاوت دارند. برای درک راحت تر این مطالب، در جدول ۵-۱۳ فهرست مواد شیمیایی موجود برای تولیدکنندگان سه کشور جهان در سال ۱۹۹۳ آورده شده است. باغداران گیلاس و آلبالو در ایالات متحده ی آمریکا، ۲۳ ماده را برای استفاده در باغانی که نهال هایشان تازه کاشته و مستقر شده اند توصیه کرده اند. باغداران ایالت بریتیش کلمبیای کانادا که در مجاورت این باغداران قرار دارند، فقط به ۶ تا از این موارد دسترسی داشتند.

وجود تفاوت های زیاد در ثبت مواد شیمیایی تولید شده، راه های موجود برای تولیدکنندگان را که در جهت مبارزه با علف های هرز وجود دارد را تا حدود زیادی تحت تأثیر قرار می دهد، اما اقلیم، خاک و گونه های علف های هرز نیز در کنترل علف های هرز نقش مهمی دارند و غالباً نیز دارای متغیرهای محدودکننده در استعمال علفک شها می باشند (در این موارد دارای خصوصیاتی هستند که باعث محدودیت استعمال علفک شها می شوند). این موارد تعیین می کنند که کدام ماده ی شیمیایی خاص می تواند مورد استفاده قرار گیرد و راهنمایی های کلی در این زمینه مربوط به تمامی نقاط می شوند.

 سن و حساسیت درختان باغ گیلاس و آلبالو

نهال هایی که تازه کاشته می شوند، به آسیب ناشی از گلیفوسیت بسیار حساسند و این مسأله با نازکی پوست درخت یا بخشی از مواد شیمیایی که توسط باد بر روی برگها پاشیده می شوند در ارتباط است. علف کش پارا کوات نیز موقعی که به پوست نهال های تازه کاشته شده سرایت می کند به نهال ها آسیب می زند، اما این ماده در مقایسه با گلیفوسیت از ایمنی بیشتری برخوردار است، زیرا اگر مقدار کمی از این ماده هنگام محلول پاشی، توسط باد به نهال برسد، فقط باعث کندشدن رشد آن می شود و آسیب جدی به آن وارد نمی کند. نهال های جوان گیلاس نیز با سیستم ضعیف توسعه نیافته ی ریشه ای خود احتمالاً در مقابل بقایای علف کشهایی، که به درون خاک شسته می شوند، آسیب ژذیر تر می باشند. بنابراین از برای  این علف کشها معلوم می شود که آنها را فقط باید در جایی استفاده کرد که نهال های کشته شده مستقر شده باشند.

خاک باغ گیلاس و آلبالو

 در زمان انتخاب یک علف کش، باید به نوع خاک محل باغ به عنوان یک مسأله ی مهم توجه شود. به عنوان مثال تمامی علف کش های پایدار در خاک های بسیار سبک که مواد آلی کمی دارند. نامطمئن و غیر ایمن

می باشند. در واقع برای اغلب علف کش های پایدار، مقدار مواد آلی خاک مهمترین عامل تعیین کننده ی ایمنی علف کش محسوب می شوند.

آبیاری و بارندگی باغ گیلاس و آلبالو

 باغ هایی که در مناطق پر باران احداث شده اند یا آنهایی که در مناطق خشک دائماً به صورت بارانی آبیاری می شوند، قابلیت زیادی برای آبشویی دارند. لذا در زمان انتخاب علف کشهای پایدار باید به این مسأله توجه شود. به عنوان مثال علفکش اوریزالین به وسیله ی ذرات خاک شدیداً جذب می شود و لذا در مقابل آبشویی مقاومت می کند. در مقابل، قابلیت تحرک علف کش ترباسیل در خاک بسیار زیاد است.

علف هرز غالب باغ گیلاس و آلبالو

 کنترل علف های هرز یکساله معمولاً از کنترل علف های هرز چند ساله راحت تر است. به عنوان مثال برای مبارزه با علف هرز گندمک (Stellaria spp) ممکن است مقادیر کمتری از یک علف کش تماسی کافی باشد، درحالی که برای مبارزه با پیچک صحرایی (Convolvulus arvensis) که یک علف هرز چندساله است، به مقدار بیشتری از علف کش سیستمیک گلیفوسیت نیاز می باشد. اطلاعات کشوری یا منطقه ای خاص راجع به حساسیت گونه ها و زمان پاشش علف کش، بر روی برچسب محصول (علف کش) و همچنین در مطالبی که مربوط به مبارزه با علف های هرز هستند، شرح داده شده اند.

کاربرد منطقی مواد بیوشیمیایی باغ گیلاس و آلبالو

 وقتی باغداران به نسبت جالب بین هزینه و درآمد ناشی از استعمال علف کشها پی بردند، استفاده از این مواد را به سرعت گسترش دادند. اما متأسفانه و شاید هم به ناچار باید پذیرفت که هزینه های بلند مدت این عمل به زودی آشکار می شوند. به وجود آمدن بقایای علف کش های پایدار که می توانند باعث محدودیت مسائل باردهی در آینده شوند، آبشویی مواد شیمیایی به درون سطح ایستابی، ظهور علف های هرز مقاوم به علف کش ها از جمله مشکلات استعمال زیاد علف کش ها می باشند.

 لذا برای جلوگیری از بروز چنین مشکلاتی، باغداران راجع به کاربرد حداقل مقدار علف کش های نگار که برای موفقیت مبارزه با علفهای هرز نیاز می باشد، همچنین جلوگیری از مبارزه با علف های هرز در تمام فصل و بالاخره استفاده از مخلوط علف کشی و تناوب علف کش ها جهت جلوگیری از توسعه ی مقاومت علف هرز نسبت به علف کش ها به بحث و تبادل نظر می پردازند. اما راه های دیگر مبارزه با علف های هرز از قبیل مالچ نیز می توانند برای کاهش و حتی از بین بردن اعتماد به علف کش ها استفاده شوند.

مالچ ها باغ گیلاس و آلبالو

باوجود این که آزمایشات تجربی مربوط به درختان میوه ی مالج شده به اوایل دهه ی ۱۹۰۰ برمی گردد، اما

قدمت این عمل بیشتر از این ها می باشد و مزایای آن نیز هنوز به طور کامل درک نشده اند. کن وردی

گزارش داد که مالچ های کامی و یونجه ای خشک درمقایسه با چمن های غیر حاصلخیز از قبیل فستوک علوفه ای یا علف کنتاکی  (Poa pratensis)  باردهی آلبالو را ۳ برابر می کند. حتی وقتی به چمن ها کود داده شد، این مالچ محصول را به میزان ۵۰٪ افزایش داد. از طرف دیکر مالچ  خاک اره، حتی اگر به  آن نیتروژن اضافه شود، محصول را افزایش نمی دهد و لذا این مساله نشان دهنده ی این است که انتخاب نوع مالچ از اهمیت زیادی برخوردار است.

مالچ های آلی اثر مطلوبی بر رشد درختان میوه دارند و علت آن، بهبود رطوبت خاک زیر مالچ است، زیرا از این طریق باعث می شوند که ریشه دهی راحت انجام شود و درختان به آسانی از خاکهای باروری که تهویه ی خوبی دارند، تغذیه کنند. اما معمولاً به دست آوردن مالج مناسب نیز کار مشکلی است و استفاده و کاربرد دوباره از مالچ ها می تواند گران تمام شود. لذا تا مزایای واضح این روش به اثبات نرسند، از مالچ در باغات پیشرفته به طور وسیعی استفاده نمی شود.

احتمالا بیشترین توجه به مالچ ها از طرف باغدارانی است که خواستار تولید میوه، بدون استفاده از آفت ها، آفتکشها و کودهای غیرآلی هستند. در این قبیل موارد، مالچ هایی مناسب هستند که نیتروژن را به حد کافی برای درخت تأمین کنند و لذا به عنوان مثال می توان به علوفه ی خشکی بقولات یا مخلوط کاه و کود طویله ای اشاره کرد.

یکی از موارد جالب توجه جدیدی که مزایای آن در قسمتهایی از ایالات متحده ی آمریکا مشخص شده است، استفاده از یک مالچ چمنی مرده در ردیفهای باغ می باشد. در این مورد، نهال ها مستقیماً در چمن متراکمی کاشته می شوند که قبلاً توسط یک علف کش ناپایدار از بین رفته است (چمن مرده). این چمن باعث حفاظت درختان در مقابل سایر پوششهای گیاهی می شود، با آنها رقابت نمی کند و تا موقعی که نهالهای جوان مستقر شوند باقی می مانند. گاهی اوقات به جای این روش از یک باریکه ی علف کشش زده شده یا انواع دیگر مالج استفاده می شود.

چمن یا مالچ زنده در باغ گیلاس و آلبالو

حضور دائم تقریباً هر یک از گونه های گاهی که در مجاورت نهال های تازه کاشته شده ی گیلاس با آلبالو

قرار داشته باشند باعث ایجاد رقابت و رشد ضعیف درخت می شود. حتی پس از این که درختان مستقر شدند، به چمن ها و اکثر گیاهان ایرانی رشد در اطراف درخت داده می شود، این کار منجر به رقابت برای آب و مواد غذایی می شود. ظاهرا این مسأله حتی وقتی که درختان آبیاری می شوند و کود فراوان نیز دریافت می کنند همچنان ادامه می یابد. حتی با وجود این که به نظر می رسد ساختار و حاصلخیزی خاک با این پوشش های گیاهی بهبود می یابند، اما غالباً در باغات پیشرفته تحمل آثاری که این گیاهان بر رشد و باردهی درخت می گذارند، بسیار مشکل است.

. با این حال علاقه به تعیین گونه های گیاهی  که یک پوشش گیاهی غیر رقیب را در ردیف های درختی

307

ترکیب شخم با کود سبز در باغ گیلاس و آلبالو

هنوز از شخم تابستان با کشت یک گیاه پوششی به طور گسترده ای در بعضی از نقاط تولیدی

گیلاس و آلبالو  استفاده می شود. در واقع ممکن  است به گیاهان یکساله ی زمستانه اجازه داده شود تا برای تامین  یک گیاه ژوششی ارزارن قیمت و مفید ،هر ساله به بذر بروند. محصولات پوششیباعث تثبیت خاک  و حفظ یا افزایش مواد آلی آن می شوند در این رابطه وقتی از بقولات به تنهایی یا به عنوان بخشی از مخلوط گیاه پوششی استفاده می شود، در طول زندگی و حیات این گیاهان، نیتروژن خاک افزایش می یابد. انتخاب نوع گیا، پوششی و زمان کاشت آن غالباً نحت تأثیر اقلیم، عوامل خاکی و سایر عملیات زراعی قرار می گیرد. این گیاهان (گیاهان پوششی) معمولا بعد از برداشت، یعنی زمانی که رقابت این گیاهان با درختان میوه تا مدت زمان زیادی فاقد اهمیت است و زمانی که اکثر فعالیت های باغ برای فصل رشد انجام شده اند، کاشته می شوند. در گیلاس و آلبالو این مسأله در فصل پاییز به حد کافی زود انجام می شود و بدین وسیله برای گیاهان پوششی این امکان فراهم می شود که قبل از فرا رسیدن زمستان به خوبی مستقر شوند.

به گیاه پوششی با بد اجازه داده شود تا در بهار بعدی به حد کافی رشد کند تا از این طریق بیشترین نقش را در تولید مواد آلی خاک داشته باشد، اما این مسأله نیز نباید فراموش شود که این گیاه نباید با محصول اصلی رقابت کند. کار کردن با گیاه پوششی سنگین ممکن است مشکل به نظر برسد، اما لزومی ندارد که این قبیل گیاهان به طور کامل با خاک ترکیب شوند. با این وجود برای این قبیل گیاهان معمولا ترجیح داده می شود از تجهیزات شخم استفاده شود، زیرا این تجهیرات گیاه پوششی را هنگام اختلاط با خاک، قطع و خرد می کنند.

علف کش های سراسری و دروی شیمیایی در باغ گیلاس و آلبالو

استفاده از مواد شیمیایی در کنترل پوشش گیاهی راهروهای بلع روشی است که تقریباً در این اواخر گسترش یافته است و تناوبی را برای شخم فراهم کرده است، باغانی که آبیاری نشده بودند، به این تیمار پاسخ خوبی دادند این تیمار هر چند مزایای واضحی وجود دارد اما به علت طبیعت سخت این شرایط، استفاده از آن ضرورتی ندارد. اما این  مساأله می تواند در مقایسه با شخم ضرر کمی برای خاک داشته باشد. علف کش های  پایدار از قبیل  سیمازین، اوریزالین  و اکسی فلورفن، به صورت ترکیبی یا تناوبی  می توانند در کنترل بلند مدت پوشش گیاهی بسیار مؤثر باشند. همین عمل از عهده ی علف برای ناپایدار نیز بر می آید، اما لازم است که مقدار بیشتری از آنها مصرف شود  تناوب مواد شیمیایی  پایدار و ناپایدار می تواند سبب تولید بقایای شیمیایی و به وجود آمدن گونه های علف مرز مقاوم به علف کشها شود.در همین  رابطه اخیرا دروی شیمیایی مطرح شده است.  به عنوان مثال در این گونه موارد از مواد تنظیم کننده ی رشد چمن یا از مقادیر پایین تر از حد کشندگی بعضی از علف کش ها جهت جلوگیری از رشد چمن استفاده می شود. از این مواد شیمیایی در اوایل بهار یا پاییز که رشد چمن بسیار زیاد است استفاده می شود.

سیستمهای سراسری باغ گیلاس و آلبالو

مسائل مربوط به حفاظت خاک، ثبات عملکرد و قابلیت دسترسی به باغ که از چمن فرش باغ حاصل می شوند، باعث شده اند که این روش به معروفترین سیستم مدیریت راهروهای باغات گیلاس و آلبالو تبدیل شود. به هنگام بررسی مزایای این روش در مقایسه با سایر روش ها مشخص می شود که می توان در اکثر باغات از این روش مدیریتی (راهروهای درختی با چمن فرش دائمی) استفاده کرد.

اما انتخاب یک روش کامل برای مدیریت ردیف های درختی کار بسیار مشکلی است.

 راهروهای پوشیده از علف و ردیف های علف کش خورده، که احتمالا نسبت به سایر روش ها بیشترین کاربرد را در باغات گیلاس جهان دارند، نشان دهنده ی مزایا و مقرون به صرفه بودن هزینه ی این روش ها است. دامنه ی وسیع مواد شیمیایی برای باغداران این امکان را فراهم می کند که بیشتر گونه های گیاهی مزاحم را در گستره ای از انواع خاکها و در بیشتر شرایط اقلیمی و باغی کنترل کنند .  این ترکیب موجب می شود تا برای باغدار سیستمی فراهم شود که در آن امکان کنترل رشد درخت و همچنین حفظ حاصلخیزی خاک وجود دارد. ولکر و گلن توصیه کردند که اگر سطح زمین فاقد گیاه را در اطراف هر درخت هلو، از 36/0 متر مربع به ۹ متر مربع گسترش دهیم، تولید درخت افزایش می یابد. در این مورد از گلیفوسیت (نوعی علفکش سیستمیک از گروه علف کش های آلیفاتیک) برای نابود کردن چمن های بلند فستوک و از دیوران و ترباسیل (دو نوع علفکش سیستمیک که مربوط به ترکیب گروه اوره ها و ارواسیل ها می شوند) برای پاکسازی بعدی محل استفاده می شد. برای این منظور مخلوطی از مواد شیمیایی پایدار (از هر یک به میزان 12/1 کیلوگرم در هکتار برای یک سال) برای حفظ سطوح تیمار شده از وجود علف های هرز کافی بود. موفقیتی که از این عمل به دست آمد، رعایت اصول سیستم چمن بارش کردن راهروها و علف کش زدن ردیف های درختی را مورد توصیه قرار می دهد. راهروهای چمنی سطح ثابتی را به وجود می آورند که دارای مزایای خاکی است که همواره پوشیده از گیاه است. باید دقت داشت سطحی از باغ که فاقد گیاه است را می توان برای ایجاد رشد مطلوب درخت تنظیم نمود(می توان با کمک یک سری فعالیت های مدیریتی از این فضای خاکی جهت کنترل رشد درخت استفاده کرد).

در طی سالهای احداث باغ، ترکیب مالچ و راهروی پوشیده از علف در مقایسه با ترکیب  مالچ و راهروی پوشیده از علف با ردیف های علف کش خورده مزایای بیشتری داشته اند. این مسأله مخصوصاً برای مکان هایی صحت دارد که شاخه های درخت متمایل به سمت زمین می شوند، تا جایی که استفاده ی مستقیم از علف کش هایی از قبیل گلیفوسیت می تواند برای نهالهای تازه کاشته شده مخاطره آمیز باشد. موارد دیگری که ممکن است در آنها ترجیح داده شود از مالچ در کنترل علف های هرز استفاده شود عبارتند از: (الف) خاک های شنی، زیرا استفاده از علف کش های پایدار در این خاکها صحیح نیست.

 (ب) روی شیب هایی که درختان به طرف پایین شیب قرار دارند این مساله می تواند مانعی بر سر راه فرسایش خاک عاری از گیاه باشد.

(ج) در باغاتی که به صورت ارگانیک (عاری از مواد شیمیایی) مدیریت می شوند.

 در این سیستم ممکن است که همچنان استفاده ی دوره ای از علف کش ها یا تیمارهای لکه ای (از بین بردن علفهای هرز پراکنده) برای کنترل علفهای هرز چند ساله ای که در مالچ رشد می کنند لازم باشد. در حالت مشابه، وقتی که استعمال بسیاری از علف کش ها خطرناک می شود، ترکیب راهروهای چمن کاری شده و ردیف های درختی شخم خورده برای باغاتی که نهال هایشان تازه کاشته شده اند، کاری مطلوب و مفید می باشد. اما وقتی درختان شاخه های کوتاهی دارند ممکن است که اجرای عملیات خاکورزی کار مشکلی باشد. علاوه بر این، در مناطقی که شیب تند دارند، نباید از این روش استفاده شود. در باغات احداث شده، زمانی که تشکیل مالچ مشکل است یا استفاده از آن بسیار هزینه بر می شود، ممکن است که این سیستم (سیستم سراسری) در محصولاتی که برای تولید آنها از مواد شیمیایی استفاده نمی شود (سیستم های ارگانیک)، جایگزین ردیفهای مالچی شود.