محافظت از درختان گیلاس و آلبالو در مقابل آسیب پرندگان

روش های کنترل شیمایی

محرک های شیمیایی اصولا از طریق حواس بویژه بویایی و چشایی دریافت می شود و رایت نتیجه گرفت با وجود این که حس بویایی در اکثر پرندگان کارآمد است ، اما فقط در مورد تعدادی از گونه ها رفتارهای پویایی مشاهده می شود . از این رو طرح هایی که در آنها از اثر دفع بو برای کنترل پرندگان استفاده می شوند مطمئن نمی باشند . با این وجود در گذشته با استفاده از تعداد زیادی از مواد شیمایی که از گیاهان تند بو گرفته شده بودند ، این نظریه ارائه شد که تمایلات و موارد نا خواسته ی پرندگان  شبیه انسان است . در این مورد حدود 150 سال است که از مواد دفع کنند در محصولات مختلف  استفاده می شود .

از بین تعداد زیادی از ترکیباتی که برای دفع پرنده مورد آزمایش قرار گرفتند، تیرام (تترا متیل تیرام دی سولفید) به عنوان مؤثر ترین ماده در بررسی های اولیه شناخته شد و به یک ماده ی برتر استاندارد  در این زمینه تبدیل گردید. پس از آن گاربنو  توسعه و استفاده از متیو کارپ (۴-(متیل تیو) -۳، ۵ ایكسيلی -ان-متيل کاربونیت) را، که یک حشره کش کارباماتی غیر سیستمیک است، به عنوان یک دفع کننده ی پرنده مورد بررسی قرار داد. در مقایسه با تیرام و سایر مواد شیمیایی مشخص شد که این ماده، یک دفع کننده ی پرنده با قابلیت گسترده در طیفی وسیع است. در میشیگان متیو کارپ به میزان ۴۵۱ گرم در ۳۷۹ لیتر آب در باغات گیلاس و آلبالو به منطقه ی فعالیت پرنده پاشیده می شود. در این فعالیت ها در مورد درختان گیلاس، تفاوت بسیار زیادی (001/0 > P) در مقایسه با شاهد که تیوبنکارب در مورد آن استعمال شده بود، مشاهده گردید به نحوی که کاهش خسارت در درختان تیمار شده ۵ برابر درختان شاهد بود. در مورد درختان آلبالو با مقایسه ی درختان شاهد و تیمار شده با متیوکارپ معلوم شد که درختان تیمار شده با ۲۰٪  خسارت در مقایسه با درختان شاهد که ۵۰٪ خسارت دیده بودند، قابل قیاس و برتری هستند. در آزمایشات بعدی که در همین زمینه با استفاده از مقادیر مشابه از همین ماده انجام شد، 6/65  درصدکاهش  خسارت در مورد گیلاس  و 2/62درصد کاهش خسارت در مورد آلبالو حاصل شد. از این آزمایشات چند نتیجه ی دیگر نیز گرفته شد که از جمله ی آنها، عکسی العمل های متفاوت گونه های مختلف به تیوبنکارب بود.

متاسفانه در اکثر آزمایشات فقط بلوک های کوچک درختان میوه در داخل باغ محلول پاشی می شوند و در نتیجه تفسیر آزمایشات کار مشکلی است. در این رابطه احتمال دارد که پرندگان با وجود مقادیر زیاد و قابل دسترس میوه های محلول پاشی نشده در بلوکهای شاهد مجاور در باغ آزمایشی، دیگر به فواصل دورتر برای پیدا کردن میوه های محلول پاشی نشده نروند، زیرا پرنده زمانی که باغ به صورت سراسری محلول پاشی می شود، برای یافتن غذا به نقاط دورتر پرواز می کند.

372

ترساندن پرندگان

قرن ها است که ساده ترین فنون ترساندن از قبیل مترسک یا صداهای بلند، توسط باغداران مورد استقاده  قرار می گیرند. اسلیتر  و اینگلیسی  کاربرد و مزایای ترساندن پرندگان با روش های سمعی و بصری را مورد بررسی قرار دادند. شکل ۳-۱۶ یک سلاح وحشت زای متداول را که با گاز پروپان کار می کند و در بسیاری از باغات بریتانیا مورد استفاده قرار می گیرد. نشان می دهد. در آغاز صداهای مهیبی که پرندگان را پراکنده می کردند ، در ترساندن تعدادی از  گونه های موجود در باغات گیلاس  از قبیل سارها موفق ظاهر شدند. کیل  از صدا های مهیب در یک باغ ۱۲ هکتاری استفاده کرد. در این باغ انتشار صدا از ده جهت با کمک بلندگوهایی که در  سراسر باغ توزیع شده بودند به طرف نقاطی که سارها هجوم می آوردند، نتایج مطلوبی را به دنبال داشت

 سرعت سازگار شدن احتمالی پرندگان به هر یک از وسایل ترساننده، مباحث زیادی را به وجود آورده است و تعدادی از دست اندرکاران دراین رابطه سعی کرده اند تا با ترکیبی از روش های ترساندن هر گونه سازگاری

به این روش را به تأخیر بیندازند و کارایی آن را بهبود بخشند. زایاک  آزمایشاتی را در لهستان طی مدت ۷ فصل در زمینه ی صداهای مهیب (آواهای زیتی یا بیو سونیک) با استفاده یا بدون استفاده از ترقه های گازی (گرمازا)، در دور کردن ستارها از باغات گیلاس و آلبالو آنجام داد. وسیله ی کنترل کننده از یک برج دیدبانی که در مرکز باغات 5 تا ۴۴ هکتاری قرار گرفته بود، به صورت دستی  عمل کنترل را انجام می داد. مدت زمان اوج تغدیه ی پرندگان در این آزمایش، با توجه به شرایط آب و هوایی، ۷۳۰، ۱۵۳۰، ۱۸۰۰ و  ۲۰00 ساعت بود. دستجات کوچک پرندگان در مقایسه با گروه های بزرگ آنها، حساسیت کمتری به صداهای مهیب دارند. اندازه ی مناسب باغ در این روش ۱۲ هکتار برآورد شده است و این صداهای مهیب، ۸۸%  حفاظت درختان از آسیب پرندگان را انجام داده اند که در صورت تلفیق با ترقه ها، تا ۹۶٪ افزایش می یابد. در انگلستان از سارهای مجهز به فرستنده ی بیسیم برای نمایش یا اظهار فعالیتشان در باغ استفاده شده بود. طرقه های گازی، ابزارهای سمعی - بصری وحشت انگیز، مترسک ها، صداهای مهیب و آواهای وحشتناک حدود ۸۰ ثانیه ای که در هر ۱۰ دقیقه مورد استفاده واقع می شد. اما به رغم وجود این قبیل وسایل، هنوز سارها به مدت کافی در باغات میوه برای کسب نیاز غذایی روزانه شان باقی می مانند.

 در آزمایشات انجام شده باوجود این که سارهایی که در طی ۲۰ روز اول استفاده از صداهای مهیب و سایر ابزارهای ترساننده، از ورود به داخل باغ ترس داشتند، اما ابزارهای ترسناک جلوی بازگشت روزانه ی پرندگانی که به آنها اتیکت زده شده بود (برای تشخیص پرندگان تحت آزمایش از سایر پرندگان) را نگرفتند. در این آزمایشات، پس از گذشت ۷ تا ۱۳ روز، دیگر نسبت به ابزار ترساننده واکنش نشان ندادند.  زایارو  یک ابزار نوری ترسناک را با صداهای مهیب، در گیلاس و انگور با هم تلفیق کرد. در این روش وسیله ی نوری از یک آینه ی آویزان تشکیل شده بود که در 5/0 تا ۱ متری بالای محصول قرار می گرفت و در هر هکتار حداقل ۲۵ تا از این کره ها نصب می گردید. این روش وقتی در یک باغ گیلاس با ارقام زودرس مورد استفاده قرار گرفت، ۷۰٪ میوه ها را از آسیب پرندگان حفظ کرد، اما درختانی که مورد هجوم پرندگان قرار گرفته بودند، محصولشان به کلی از بین رفته بود. در مجموع برای بهبود بخشیدن اثر ابزارهای سمعی بصری ترسناک می توان از تعدادی توصیه های ساده ای که در این رابطه ارائه می شوند، استفاده کرد .

ساختارهای توری محافظ

 با مشاهده ی آثار زود گذر وسایل ترسناک، به ناچار باید نتایج وی  را پذیرفت که بیان می کرد، هیچ چیز به غیر از تور کشیدن برروی درختان نمی تواند آسیب پرندگان را کاملاً کنترل کند. تورهای کوچک  پنبه ای یا فیبرهای بافته شده ی مصنوعی که برای تشکیل یک شبکه، برروی درختان کشیده می شوند، علاوه بر حفاظت از درختان در مقابل پرندگان، به دلایل دیگری نیز مورد استفاده قرار می گیرند. در این رابطه، باوجود مشاهده ی تعدادی از آثار مفید و سودآور این تورها بر عملکرد محصول، اما در سال ۱۹۷۶  این تیمارها به ویژه در زمان برداشت مشکلات مدیریتی به وجود آوردند. زمانی که گزارش شده بود باردهی حدود یک هکتار باغ محافظت شده توسط این روش، ۵۰٪ بیشتر از مناطق غیر حفاظت شده است، کشتکاران بریتانیایی در اوايل دهه ی ۱۹۷۰ استفاده از تورها برای حفاظت درختان در مقابل پرندگان را آغاز کردند متأسفانه مشکلات و

جدول : نکات مهم در استفاده از وسایل صوتی و اشیای ترساننده ی پرندگان

جدول: اثر پوشاندن درختان گیلاس جهت حفاظت در مقابل پرندگان

هزینه های حفاظت از درختان بزرگ در باغات سنتی، باغداران را از توسعه ی کامل این فن برحذر داشت، با این حال با معرفی و ورود پایه های نیمه پاکوتاه و پاکوتاه برای درختان گیلاس استفاده از تور، تبدیل به راه حلی اقتصادی برای جلوگیری از آسیب پرندگان شده است.

تورهایی که در بریتانیا بیشتر برای حفظ درختان گیلاس به کار می روند، از پلاستیک مقاوم به اشعه ی ماورای بنفش ساخته شده اند و روزنه هایی به قطر ۲۰ تا ۳۰ میلی متر دارند. در صورت وجود پرندگان کوچک تر از سار و توکا، نیاز به تورهایی با سوراخ های تنگ تر خواهد بود. در این رابطه از چند سیستم اصلی تور کشی استفاده می شود . اولین سیستم در این مورد به صورت توری است که می توان بدون این که تکیه گاهی جز ساختار درخت داشته باشد، آن را به اطراف درخت و سمت داخل آن کشاند. توری هایی که در این روش استفاده می شوند، می توانند جلوی رشد و شکل گیری تاج درخت را بگیرند. علاوه براین، برداشتن این تورها قبل از برداشت، بدون آسیب دیدن برگها یا محصول  درخت،کاری مشکل است. همچنین پرندگان تمایل دارند که بر روی سطح خارجی این تورها بنشینند و از میوه هایی که در  دسترسشان قرار می گیرد، تغذیه کنند یا آنها را به غارت ببرند. در این روش، تورهای ضخیم می توانند شاخه های درخت را در هنگام برداشتن تورها دچار آسیب کنند.

استفاده از نورهای قابل تجزیه می تواند نیاز به برداشتن آنها را از روی درختان برطرف کند، اما مقدار قابل توجهی ضایعات تجزیه نشده بر کف باغ باقی می مانند. این ضایعات بر راندمان ماشین آلات باغی تأثیر معکوس می گذارند. علاوه براین، تمام سیستم های توری قابلیت به دام انداختن هر نوع جانداری، بدون توجه به نوع آن را در سوراخهای تور دارند. این مسأله به ویژه می تواند در سطح زمین برای فعالیت پستانداران کوچک مشکل ساز شود.

 در سیستم حفاظتی دوم، برای برطرف کردن فشار وارده به درخت، چند تکیه گاه به سیستم اضافه می شود. بدین ترتیب یک خیمه، چند دیواره و بالاخره، تونل یا روکش ایجاد می شود. در این سیستم، تیرک های محکم و قوی تا ارتفاعی بالاتر از درختان و باین ردیف های درختی برپا می شوند. تورهای این سیستم بر روی یک یا چند سیم (SWG 10) کشیده می شوند و سپس به نوک تیرکها محکم می شوند. این سیستم در مقایه با سیستم قبلی نیاز به تور بیشتری دارد، اما به علت این که تورهای این سیستم را می توان نسبتا سریع کنید و آنها را برپا کرد، بنابراین کارگر مورد نیاز برای آنها در مقایسه با سیستم قبلی (ففی) کاهش می یابد.

یک نوع از این قفس ها با تونل ها، توسط کمربندی از لوله های فولادی (به عرض 0/1 تا 5/1 متر) که به بالای تیرک های تکه گاهی متصل می شوند، تثبیت می گردد. مزیت این نوع قفس این است که عرض نور را در قسمت انتهایی در خاست افزایش و مشکلات گیر افتادن شاخه های بالایی درخت در تور را کاهش می دهد. اخیرا یک نوع تغییر و تحول در این سیستم مورد آزمایش قرار گرفته است. در این آزمایش، دو ردیف از درختان که در مجاورت هم قرار داشتند و توسط هر س با مواد تنظیم کننده ی رشد، حداکثر دارای ۳ متر ارتفاع و آرایش پرچینی شده بودند، بااستفاده از توریکره پوشانده شده بودند.

 این سیستم نه تنها از نظر استقرار و برپایی، بسیار راحت است، بلکه برداشت محصول نیز می تواند از مرکز راهروهای بین ردیفها، بدون برداشتن تور انجام شود.

در این رابطه، پوشش باغ با یک قفس توری کامل چند مزیت را به دنبال دارد که حداقل مورد آن، آزادی قابل توجهی است که به واسطه ی آن، برای فعالیت های داخل باغ (برداشت یا سایر عملیات رایج داشت) به وجود می آید. حاشیه این تورهای قفسی کامل را می توان به صورت تورهای بادشکن درست کرد، به طوری که در سالهایی که دسترسی به تورهای بالاسری وجود ندارد، این مسأله می تواند مزایایی را از خود به دنبال داشته باشد. در این رابطه، با استفاده از یک قرقره جهت به حرکت در آوردن تورهای سقف ممکن است بتوان نیاز سالانه به کارگر را که برای استقرار و در آوردن تورها لازم می باشد، برطرف کرد.

در صورتی که تورها در فضای آزاد به حال خود رها شوند، توسط نور ماورای بنفش از بین می روند و در طول زمستان نیز آسیب می بینند. بنابراین، طول عمر تورها را میتوان با برداشتن و دقیق انبار کردن آنها افزایش داد. در مجموع گزینش سیستم تور کشی، تحت تأثیر عوامل اقتصادی و مدیریت کل باغ قرار می گیرد. در شرایط آزمایشگاهی، سهولت جابجایی داخل قفس، در تصمیم گیری برای توصیه ی آن سمت زیادی دارد. اما در حالت تجاری، تور کشی ۲ یا ۳ ردیفهای بستر کاشت، ممکن است بیش از نور کشی تک ردیفه و تور کشی سراسری باغ با تورهای افقی بالا سری ترجیح داده شوند. با این وجود زما کا گفشه ی باغ طرح ریزی می شود، لازم است که سیستم تور کشی به همراه سیستم کاشت طراحی شود.

به طور خلاصه، از آنجایی که معلوم شد خسارت پرندگان ظاهراً به صورت بک مشکل همیشگی در نقاط کشت گیلاس و آلبالو وجود دارد، باید به روش های حفظ این درختان در مقابل آسیب پرندگان توجه زیادی شود. در این رابطه وسایل متداول سمعی- بصری که برای ترساندن پرندگان به کار می روند، فقط تا حدودی مؤثر بوده اند. کنترل شیمیایی نیز با توجه به شواهد موجود و فشارهای قانونی که در بسیاری از کشورها برای استعمال مواد شیمیایی وجود دارد، فقط تا حدودی مؤثر می باشد. تور کشی قابلیت این را دارد که کاملاً از محصول حفاظت کند، اما گران و هزینه بر است و لذا بسیاری از باغداران توانایی استفاده از آن را ندارند.