تولید پایه در مرکبات
انتخاب محل خرانه در مرکبات
خرانه در حقیقت محل تولید نهال مرکبات است. به دلیل مساحت کمتر خزانه، کنترل عوامل محیطی و بیماری زا با دقت و سهولت بیشتری انجام می شود. معمولا خزانه در محلی گرم با آب کافی، زهکش مناسب و حداقل بودن خطرات بیماری هایی نظیر فیتوفترا ، پیتیوم و نماتد احداث می شود. به دلیل مسائلی چون تهیه پیوندک مطمئن و عاری از آلودگی نگهداری درختان مادری به طور سالم و پیش بینی میزان نیاز باغداران مرکبات به دانهال ، چگونگی مدیریت خزانه و نهالستان مرکبات اهمیت می یابد.
مراقبت از خزانه در مرکبات
کوددهی ، آبیاری و کنترل آفات در نهالستان ها و خزانه ضروری است. استفاده از آبیاری بارانی به میزان 2 سانتی متر ، 2-1 نوبت در هفته بر حسب رطوبت خاک توصیه می شود. کود N-P-K 2-1 نوبت در هفته به صورت محلول با نسبت های 20-20-20 یا 8-0-8 و یا 6-3-9 بکار می رود. مصرف کود بصورت مایع خیلی موثر تر از حالتی است که به صورت جامد و هر 4-2 هفته انجام می گیرد.
رعایت بهداشت کار در مرکبات
ازدیاد با هدف تولید گیاهان عاری از ویروس ، نیازمند استفاده از ابزار کار کاملا عاری از آلودگی است. عمل ضدعفونی قیچی های هرس و چاقو های پیوند به آسانی با استفاده از آبگرم ، آب صابون و سپس اسپری نمودن با محلول حاوی ماده سفید کننده کلرین به میزان 10 درصد امکان پذیر است به همین دلیل در خزانه و محل ازیاد مواد گیاهی، همواره باید یک شیشه کوچک از محلول کلرین وجود داشته باشد. ابزار پیوند باید به طور مرتب با تغییر رقم مورد پیوند و قبل از استفاده برای رقم جدید ضدعفونی شود. در استفاده از قیچی هرس نیز باید به همین گونه عمل نمود. به دلیل اثر منفی مجلول سفید کننده روی بیشتر فلزات، بعد ضدعفونی ابزار فلزی با این محلول بلافاصله با آب مقطر شسته و بعد از خشک نمودن ، با یک لایه نازک روغن محافظ اندود می شود.
تهیه بذر مرکبات
تولید کنندگان نهال باید سعی نمایند تا بذر خوب و شبیه به پایه مادر ی را یا خود تهیه کرده و یا از افراد مطمئن خریداری نمایند مشخصات ظاهری بذور گونه ها و ارقام ، معین و ثابت است. بنابراین یکنواختی بذور هر رقم حائز اهمیت است. برای مثال بذور رافلمون و پونسیروس ترفولیاتا کوچک با پوسته صاف است در حالیکه بذور گریپ فروت بزرگ و متورم هستند. تعداد بذور هر رقم نیز در واحد لیتر متفاوت است. برای مثال تعداد بذور رافلمون و نارنگی کلئوپاترا حدود5500 عدد، نارنج و سیتروملو 2500 و کاریزا سیترنج 2100 عدد در لیتر است. برای تهیه بذور، میوه های رسیده از پایه مادری، (معمولا پایه بذری هستند) جدا شده و بصورت مکانیکی یا با دست از میوه استخراج می شوند. زمان چیدن میوه بر حسب رقم و شرایط محیطی دوران رشد، متفاوت است. میوه پونسیروس در اواخر شهریور می رسد. در حالیکه میوه های نارنج دیر تر و حدود آبان ماه و پرتقال درآذر و دی قابل برداشت است. در روش استخراج بذور با دست ، از قسمت استوای میوه به نحوی در میوه برش ایجاد نموده که از مرکز میوه عبور نکند با پیچاندن میوه در دو جهت مخالف هم ، میوه دو نیم شده و بذور جدا می شوند. در این روش بذور سالم مانده و آسیب کمتری خواهند دید. بذر متورم، درشت و سالم را در داخل تشت های آلومینیومی ریخته و حدود 5-4 روز در آب قرار می دهند. این عمل باعث می شود تا لعاب و مواد قندی از سطوح بذر جدا شوند. پس از شستشو با آب تمیز و غیر آلوده، بذور را به مدت 20 ساعت در هوای آزاد قرار داده تا خشک شوند. بعد از خشک شدن بذور با پودر های قارچ کش مثل بنومیل جهت مصونیت از امراض قارچی آغشته می شوند. در ایران معمولا بذور به مدت 10 دقیقه در محلول سم بنلت ( 10 گرم در لیتر) غوطه ور می شوند. سپس به مدت 24 ساعت در دمای 15 تا 20 درجه سانتی گراد پهن نموده تا خشک شوند. در این حالت بذور دارای محتوی رطوبتی حدود 70 درصد بوده و در درون کیسه های کاغذی یا پلاستیکی با ثبت مشخصات رقم ریخته می شوند. این بسته ها در یخچال با دمای 5 درجه سانتی گراد بر حسب رقم بین 24-6 ماه (مکزیکن لایم 6 ماه ، ترویر سیترنج و نارنج 24 ماه) قابل نگهداری هستند. کاهش دمای انبار به زیر صفر موجب کاهش جوانه زنی می شود. هم چنین بذور استخراج شده از میوه های سرما زده دارای قوه نامیه پایین تری هستند.
میزان جوانه زنی بذور به منظور تهیه پایه در مقادیر بالا اهمیت دارد. با این هدف، بذور نیاز به ذخیره در انبار برای یک دوره مشخص هستند تا شرایط مساعد کشت، ایجاد شود و یا اینکه نیاز به انتقال به مسافت های دورتر قبل از کشت دارند. از دست دهی سریع قابلیت جوانه زنی بذور (Seed germinavility) مرکبات از عمده مشکلات زیاد است. طی گزارشی میزان کاهش قوه نامیه (Viability) خود را از دست دادند.
خزانه زمینی مرکبات
برای تهیه نهال بذری فراهم ساختن بستر مناسب قبل از کاشت بذور اهمیت زیادی دارد. برای خزانه خاکی از نوع شنی لومی و مخلوط با کمپوست توصیه می شود. از طرف دیگر ساخت پناهگاه یا امکان ایجاد آن برای حفاظت از آفتاب سوختگی بهاره و تابستانه یا سرمای زمستانه ضروری است. وجود سایبان کمک خواهد کرد تا نهال ها رشدی مستقیم و راست داشته و بلند تر از نهال های بدون سایبان شوند. قبل از کاشت بذر در زمین ، معمولا باید خاک خزانه با مواد ضد عفونی کننده ای که باعث نابودی موجودات ریز آلوده کننده خاک و بذر علف های هرز می شوند، تیمار شود بدین منظور ابتدا بر روی خاک خزانه پوشش پلاستیکی کشیده و سپس در زیر آن مواد ضد عفونی کننده قابل تصعید نظیر متیل بروماید به نسبت 50 گرم در متر مربع و برای مدت 48 ساعت قرار می دهند. سپس نایلون را برداشته ولی به مدت 2 تا 3 هفته باید از کشت بذور مرکبات خودداری نمود.
خزانه ها به صورت جوی – پیشه و گاهی کرتی در شمال و جنوب ایران احداث می شود. بذوری که قبلا در آب خیس شده اند، بصورت دستپاش یا خطی در اوایل بهار (در شمال ایران حدود 15 اسفند و در جنوب 15 بهمن) زمانی که دمای هوا بالای 5/12 درجه سانتی گراد باشد ، در عمق 5/0 سانتی متری خاک همراه با پوشش ماسه شسته و با فواصل تقریبی 1- 5/0 سانتی متر کشت می شوند. در کشت دستپاش خطر بیماری قارچی بعلت فشردگی کاشت، زیاد بوده در حالیکه در کشت خطی فواصل ردیف ها بر حسب وضعیت رشد نهال ها حدود 30-15 سانتی متر خواهد بود. به علت محدودیت سیستم و حساسیت به تنش های محیطی ، حفظ رطوبت خاک خزانه ضروری است. در شمال و جنوب ایران پس از کاشت بذر ها ، ابتدا به فواصل هر سه روز یکبار و سپس هر 15 روز یکبار آبیاری متداول است. به منظور جلوگیری از آلودگی های قارچی نظیر فیتوفترا و پیتیوم ، مصرف اورتوساید یا بنلت به غلظت 5/2 در هزار در هر 15 روز همراه با آبیاری توصیه می شود. جهت جلوگیری از گسترش کنه قرمز ، مصرف کنه کش ضروری است.
جوانه زنی بذر ها بر حسب حرارت و رطوبت خاک، حدود 3-2 هفته طول خواهد کشید. بذور اکثر پایه ها در حرارت های حرارت های 30-25 در جه سانتی گراد به خوبی جوانه زده و دارای رشد مطلوبی هستند. درصد جوانه زنی خوب بین 80-75 درصد است. جهت دستیابی به دانهال هایی که دارای رشد مطلوب باشند در ماه های اردیبهشت ، تیر و شهریور مصرف کود ازت به مقدار کم ضروری است. معمولا قبل از اقدام به آبیاری بستر می نمایند و بعد از مصرف کود، آبیاری ملایم قابل توصیه است. در ماه های بهمن و اسفند هنگامی که دانهال های تقریبا 12 ماهه هستند.، از خزانه خارج نموده و در خزانه دوم جهت رشد بیشتر دانهال ها و همچنین افزایش قطر ساقه برای پیوند جوانه کشت می کنند. خاک خزانه دوم نیز باید شنی- لومی و غنی از مواد آلی باشد. قبل از بیرون آوردن نهال ها از زمین خزانه ، لازم است بستر خزانه آبیاری شود. جهت جلوگیری از خشک شدن ریشه های فیبری ، ریشه دانهال های خارج شده از زمین بلافاصله در کیسه های مرطوب قرار داده می شوند. این نهال ها به فاصله 30 -20 سانتی متر در روی ردیف و 100-50 سانتی متر بین ردیف کشت می شوند. برای کاشت دانهال های پونسیروس در خزانه دوم کاشت مثلثی با فواصل حدود 30 سانتی متر توصیه شده است تا در هنگام پیوند، کارگر از خار های نهال کمتر دچار مشکل باشد.
خزانه گلدانی (Container-grown nursery)مرکبات
استفاده از این روش دارای فواید متعدی است. در این روش عوامل بیماری زا و وضعیت تغذیه ای دانهال ها بهتر کنترل می شود. دانهال بیشتر دارای حجم ریشه ای بیشتر و قدرت بقای بالاتری بعد از انتقال به زمین اصلی هستند. در این روش ضمن تولید دانهال بیشتر در واحد سطح ، در زمان کوتاه تری نیز می توان دانهال ها را تولید نمود. در کنار فواید استفاده از این روش، برخی معایب نیز وجود دارند. درختان تولیدی در این روش کوچک بوده که نیاز به مراقبت بیشتر در سال اول انتقال و کشت در زمین اصلی را دارند. هزینه اولیه جهت کنترل شرایط محیطی خزانه بالاست و در انتقال دانهال به ظروف بزرگتر خطر وقفه رشدی و آسیب به ریشه ها وجود دارد.
رشد گیاهان در ظروف تا حد زیادی متاثر از نوع بستر است. معمولا pH بستر کشت بین 5.5 تا 6.5 نگه داشته می شود. در اسیدیته بالاتر از 7، دانهال ها مشکل جذب ریز مغذی ها را دارند. در حال حاضر بستر کشت مورد استفاده تجاری، دارای حجم های مساوی از ترکیب مواد آلی ، شن ریز و خاک است. این ترکیب ضمن ارزان بودن ، رشد مطلوب گیاه را نیز به همراه دارد. گرچه کمی سنگین بوده و زهکشی آن ضعیف است.
برخی بستر های بدون خاک (Soiless media) همچون ورمیکولیت و پرلیت نیز در دسترس است. این بستر ها تمیز و سبک بوده و قابلیت زهکشی خوبی دارند. اما در مقابل گران هستند. به دلیل اینکه بستر های بدون خاک بافتی سبک دارند باید در طول انتقال گیاه، بستر ها کاملا فشرده و چسبیده به هم باشند. بر اساس نتایج یک تحقیق مشخص شد که دانهال ها در یک بستر با ترکیب خاکی پوسته برنج، کود مرغی و خاک به ترتیب با نسبت های 2،2و 3 رشد مطلوبی داشتند. در جدول زیر نمونه ای از بستر های رشد مختلف مورد استفاده در ایستگاه تحقیقاتی تایوان نشان داده شده است.
|
نوع بستر |
نسبت (به حجم) |
||||||
|
I |
II |
III |
IV |
V |
VI |
VII |
|
|
پیت ماس (Peat moss) |
- |
3 |
1 |
2 |
1 |
2 |
2 |
|
کود گاوی |
1 |
- |
- |
2 |
1 |
2 |
2 |
|
ورمیکولیت |
- |
1 |
- |
5/0 |
25/0 |
5/0 |
5/0 |
|
شن |
1 |
- |
3 |
1 |
5/0 |
25/0 |
5/0 |
|
خاک |
1 |
- |
3 |
2 |
1 |
1 |
2 |
|
کمپوست پوست |
- |
- |
3 |
- |
5/0 |
- |
- |
|
پرلیت |
- |
1 |
- |
- |
- |
25/0 |
- |
|
نخاله سیاته آ (Cyathea dust) |
- |
1 |
- |
- |
- |
25/0 |
- |
در مواقعی که تولید کننده اقدام به تولید انبوه دانهال و همچنین در سطح گسترده ای می کند، استفاده از ظروف با حجم 3-5/2 لیتر و ارتفاع 30 سانتی متری کفایت می کند. چنانچه دهانه گلدان بزرگتر از قاعده باشد، خارج کردن و حمل و نقل دانهال ها آسان تر انجام می شود. هر چند که حجم و شکل گلدان بیشتر متناسب با نوع رقم و اندازه مورد نیاز جهت ارایه به بازار فروش است.
حجم ظرف ارتباط مستقیمی با تراکم درختان در گلخانه دارد. دانهال های نارنگی کلئوپاترا بهترین وضعیت رشدی را در فاصله کشت 6/0-4/0 متر نشان دادند. در حالیکه دانهال های نارنج ، لیموترش و سوئینگل سیتروملو مطلوب ترین رشد را در زمین اصلی و با فاصله کشت 3/0 متر در روی ردیف داشتند. فاصله کشت روی تاکیبات عناصر پر مصرف برگ تاثیر معناداری نداشت اما روی عناصر کم مصرف برگ تاثیر معنی داری داشت. در کل به نظر می رسد حجم ظرف یا گلدان روی رشد نهایی درخت تاثیر داشته باشد. بنابراین اول باید اندازه های مختلف حجم ظروف و تاثیر آن روی فضای فیزیکی رشد دانهال، عناصر قابل دسترس و یا ارتباط آن با میزان نور و حرارت مورد بررسی قرار گیرد.
دانهال ها ممکن است فقط یکبار یا دو بار منتقل شوند. در حالت اول حدود یک ماه بعد از کشت ، دانهال هایی که برگ اولیه آنها به اندازه کافی بزرگ شده است، در گلدان های بزرگ کشت میشوند. در حالت دوبار انتقال ، دانهال هایی که برگ اولیه آنها رشد نهایی نموده است. ابتدا به گلدان های پلاستیکی کوچک منتقل می شوند سپس دانهال هایی که بزرگ شده اند، 5-4 ماه بعد بع گلدان های بزرگتر تا زمان آماده شدن جهت پیوند انتقال داده می شوند. دانهال ها ممکن است در مان تیوپ پلاستیکی تا زمان پیوند یعنی 12 ماه بعد از کشت نگهداری شوند. بعد از عمل پیوند جوانه ، آنها را به گلدان های بزرگتر انتقال داده که در این مرحله آماده فروش یا کشت هستند. زمان کل مورد نیاز در تولید به ماه و در روش دوبار انتقال و24-20 ماه است. در روش یکبار انتقال، گیاهان رشد سریع تی داشته و نیاز به کارگر کمتری است. اما گیاهچه ها یکنواختی کمتری داشته و میزان تلفات بالاست . معمولا ریشه های دانهال های خوب ، حجم تیوپ را پر می کند. در این حالت در زمان خارج نمودن دانهال از ظرف ممکن است فقط 10 درصد مواد بستر از ریشه جدا شود. بعد از انتقال فقط ساقه اصلی را نگهداشته و سایر شاخه ها حذف می شوند. وقتی پیوندک به ارتفاع رشدی 70 سانتی متری رسید از ارتفاع 45 سانتی متری به منظور رشد شاخه ها ربرداری می شود. با رشد و توسعه مطلوب شاخه های فرعی، دانهال آماده انتقال به زمین اصلی است.
قلمه در مرکبات
استفاده از قلمه ساقه در باغبانی به ویژه جهت تولید انبوه نهال در مدت زمان کوتاه و حفظ خصوصیات والد گیاهی اهمیت دارد. در گونه هایی که به آسانی با قلمه ازدیاد می شوند فواید متعددی دارد . با این روش می توان تعداد زیادی گیاه جدید از تعداد کمی گیاه مادری در یک فضای کوچک تولید نمود. این روش، ارزان سریع و ساده بوده و نیاز به روش های مورد نیاز در پیوند شاخه و جوانه یا ریز ازدیادی نیست. زمانیکه بذر به اندازه کافی جهت تولید پایه در دسترس نباشد، میتوان از از قلمه ساقه استفاده نمود بعلاوه ازدیاد توسط قلمه در انتخاب کلونی و اصلاح گیاهان بدلیل پیشرفت های ژنتیکی زیادی که می تواند با انتخاب ایجاد شود ارزشمند است. بررسی های مختلفی جهت ریشه دهی قلمه های ساقه در گونه های مختلف مرکبات انجام شده است. در برخی ارقام ریشه دهی سریعتر و در برخی دیگر سخت تر ودیر تر انجام می شود. در قلمه های سخت ریشه زا (Difficuit-to-root) توجه به سن رویشی (Ontogenetic age) گیاه مادری خیلی مهم است. معمولا قلمه های گرفته شده از مرحله رشدی نونهالی(Juvenile growth phase) ، نسبت به قلمه های گرفته شده از مرحله بالغ گیاه (Adult growth phase) سریع تر ریشه دار می شوند . توانایی ریشه دهی قلمه های چوبی نرم (Softwood cutting) با افزایش در سن گیاه مادری کاهش می یابد. فصل و زمان قلمه گیری نقش مهمی در میزان ریشه دهی قلمه ها بازی می کند. در تعدادی از گونه ها در طول سال یک دوره مطلوب جهت ریشه زایی وجود دارد که بهتر است جهت حصول بهترین نتیجه در هر گونه مشخص شود.
در تحقیقی میزان ریشه زایی قلمه ساقع گونه های مختلف مرکبات (29 گونه) با توجه به زمان قلمه گیری مورد بررسی قرار گرفت. نتایج، دامنه ریشه زایی بین 0 تا 100 درصد را نشان داد. قلمه های رافلمون و لمون با 100 درصد ریشه زایی در حداکثر و نارنگی های ساتسوما تنگو) (Tengoو کیونو (Kuno) هیچ ریشه ای تولید نکردند. نارنج معمولی سه برگ در خرداد ماه تولید 100 درصد ریشه و قلمه ها گرفته شده در ماه شهریور تنها 30درصد ریشه دار شدند. در گونه فلاینگ دراگون حداکثر رشه زاییی در قلمه های گرفته شده در مرداد )100 درصد( و کمترین در ماه اردیبهشت (7/26درصد) بود.
پیوند (Grafting or Budding) در مرکبات
پیوند جوانه T معکوس (Inverted T incision) مرکبات
میوه قابل قبول و بازار پسند در درختان بستگی به نوع و چگونگی نمو جوانه ای دارد که میوه روی آن بوجود می آید. بنابراین انتخاب پیوندک (Scion) از مهم ترین عوامل تاثیر گذار روی کیفیت و کمیت میوه است که باید مورد توجه تولید کنندگان نهال باشد. معمولا سعی می شود تا درختان مادری پیوندک که در واقع از ارقام تجارتی مرطوب هستند و از آنها منابع تکثیر تهیه می شود در قسمتی مجزا و دور از دسترس افراد متفرقه کشت و نگهداری شود. بذور حاصل باید مصون از عوامل انتقال دهنده ویروسی، امراض قارچی و اکتریایی و نیز تغییرات ژنتیکی باشد. درختان مادری باید رشد خوبی داشته و قبل از بهار هرس شوند تا تحریک به رشد رویشی بیشتری شوند. در این صورت است که جهت پیوند بهاره وپاییزه به حد کافی پیوندک تامین می شود قطر شاخه های پیوندک حدود 5 میلی متر پیشنهاد شده است. بهترین جوانه ها جهت تهیه پیوندک در وسط شاخه های پیوندک قرار دارند.
پیوند جوانه در مرکبات گیرایی بسیار خوب داشته و به سرعت ناحیه پیوند التیام می یابد. در این نوع پیوند یک جوانه در شکاف پوست و چوب پایه قرار می گیرد. پیوندک ها بوسیله یک چاقوی تیز تهیه می شوند و در حین برش حفاظت از پیوندک و جلوگیری از افتادن آن روی زمین ضروری است. پیوندک آغشته به خاک موجب آلودگی به امراض می شود. فاصله زمانی گرفتن پیوندک تا قرار دادن آن در شکاف پایه نباید طولانی باشد زیرا سبب خشک شدن پیوندک می شود. هرچند امکان نگهداری پیوندک های جدا شده در محل مرطوب و خنک برای چندین ساعت وجود دارد و در صورت ضدعفونی کردن آنها ، برای مدت طولانی تر در این شرایط قابل نگهداری است.
در اثر تماس کامبیوم پیوندک و پایه ، ارتباط غذایی بین پایه و پیوندک آغاز شده و شروع به رشد می نمایند. هنگامی که پیوند بخوبی گرفت، جوانه پیوندک تولید شاخه ای نموده که در واقع اسکلت آینده درخت را تشکیل می دهد. شاخه های حاصل از رشد پیوندک از لحاظ صفات و مشخصه های فیزیکی و ژنتیکی شبیه درختی است که از آن پیوندک تهیه شده است. برای اجرای پیوند مهعمولا پایه هایی با قطر حدود 10-8 میلی متر انتخاب و در ارتفاع حدود 10-8 سانتی متر از سطح زمین (در مناطق کم ارتفاع گرمسیری جهت جلوگیری از آفتاب سوختگی محل پیوند بالاتر از سطح زمین در نظر گرفته می شود.) پیوند زده می شود.
پیوندک ها بهتر است با بخشی از دمبرگ تهیه شود و با توجه به جهت قطبیت پیوندک، در محل شکاف قرار گیرند. و با کمی فشار انگشت به سمت بالا حرکت داده شوند. نوار پیوند باید کامل و محکم بسته شود تا از خشک شدن پیوندک جلوگیری شود. بعد از سه هفته نوار از روی پیوند برداشته شده و چنانچه دمبرگ سیاه شده باشد نشانه گیرایی پیوند است و جوانه شروع به رشد خواهد کرد. جوانه هایی که در پیوند پاییزه استفاده می شود به حالت خواب تا بهار باقی می مانند. در بهار با قطع کردن نیمی از پایه و خم کردن نیمه دیگر جوانه مربوط به پیوندک شروع به فعالیت می نماید.
به عقیده محققین بلندی ارتفاع محل پیوند روی پایه سبب کاهش رشد خواهد شد. در مناطق پر باران و مرطوب شکاف محل قرار گیری پیوندک از نوع T معکوس انتخاب می شود. پیوندک از نوع جوانه ی بدون چوب و یا جوانه با اندکی چوب (Shield) در محل شکاف قرار داده می شود. چنانچه قطر پایه کمتر باشد عمل پیوند به مهارت بیشتری نیاز دارد. استفاده از پیوندک چوبدار در مراکز تولید نهال در ایستگاه های تحقیقات مرکبات ایران رایج تر است و بازده آن به جهت سرعت جوانه گیری و استفاده از شاخه های گوشه دار خیلی بالاتر از جوانه بدون چوب است. زمان پیوند درشمال از نیمه اردیبهشت تا نیمه خرداد و نیز از اواخر شهریور تا اواسط مهر ماه تا نیمه آبان ماه پیشنهاد می شود. بعد از انجام پیوند، محل پیوند با نوار پلاستیکی بسته شده تا پیوندک در جای خود بدون حرکت و ثابت بماند.
جهت کنترل رشد شاخه مربوط به پایه در بالای محل پیوندک از سه روش استفاده می شود: 1- قطع کامل شاخه. 2- قطع نیمی از شاخه و سپس خم کردن آن. 3- فقط خم کردن شاخه.
هر یک از تیمار ها دارای محاسن و معایبی هستند. اگر این تیمار ها صورت نگیرند، پیوندک پس از گیرایی بعلت وجود رقابت بین شاخه مربوط به پایه به کندی رشد خواهد کرد. خم کردن شاخه بالا یپیوندک در رشد شاخه حاصل از پیوندک تاثیر بیشتری نسبت به دو روش دیگر دارد.
با هدف نگهداری پیوندک جهت یک دوره طولانی ، شاخه های حامل پیوندک ها را در یخچال نگهداری می کنند. به محض آنکه زمان پیوند فرار رسید (زمانی که پوست از پایه به سهولت جدا شود.) ، به مدت 3-2 روز پیوندک ها در آب خیس می شوند. شاخه های حامل پیوندک را می توان پس از ضد عفونی در دمای 10-5 درجه سانتی گراد به منظور جداسازی پیوندک جابجا نمود در این روش معمولا جوانه ها به تعداد انبوه در بسته بندی های کوچک و با درج مشخصات رقم، معرفی پایه مناسب و ناحیه قابل توصیه برای استفاده عرضه می شود.
