تیمار میوه مرکبات قبل از انبار یا سردخانه

تیمار مرکبات  با قارچ کش 

پوسیدگی در میوه ها توسط قارچ ها یا باکتری ها ایجاد شده که عامل اصلی کاهش تولید در طول دوره بازاریابی است. آلودگی ممکن است قبل یا بعد از برداشت با نفوذ از محل های زخمی و یا نفوذ مستقیم از راه پوست صورت گیرد. آلودگی های قبل از برداشت به ویژه در میوه ها ، به حالت رکود باقیمانده و وقتی که میوه ها می رسند شروع به فعالیت و توسعه می نمایند. از قارچکش ها در میوه هایی (سیب، موز و مرکبات) که به مدت زیادی در انبار قابلیت نگهداری دارند استفاده می شود. از آنجا که قارچکش در کاهش آلودگی اولیه میوه ها موثر است در آزمایشی ضدعفونی با تیابندازول (دو در هزار ) و سپس پوشش این میوه ها باعث افزایش عمر نگهداری پرتقال های والنسیا و محلی جیرفت شد. در این حالت قارچ کش ها معمولا بعد از اینکه میوه ها شستشو شده و آبکش شدند استفاده می شوند. شکل مورد استفاده بیشتر پودر وتابل و یا ترکیب امولسیون است . در حالت سوسپانسیون در طول استفاده ممکن است قارچکش ته نشین شود که باید یه طور مداوم همزده شود . در حالتی که میوه ها از ارتفاع مشخصی به داخل محلول قارچکش پرتاب می شوند نیاز به همزدن مداوم نیست.

در کارگاه های کوچک ، کاربرد قارچکش به دو صورت است:

روش غوطه وری میوه ها: محلول های قارچکش به صورت دستی آماده شوه و با دست همزده می شوند و میوه ها در سبد های سیمی سوراخ دار قرار داده و سپس در محلول قارچکش فرو برده می شوند. میوه ها سپس آبکشی شده و در شرایط فضای باز و سایه خشک می شوند.

روش اسپری قارچکش: میوه ها روی یک سینی و یا صفحه تخت قرار گرفته و بوسیله اسپری دستی محلول قارچکش بروری میوه ها پاشیده می شود. در سطوح بزرگتر این عمل کاملا مکانیزه بوده و همزمان که میوه ها بر روی یک نقاله مشبک قرار دارند. از میان فضایی که در آن قارچکش اسپری می شود عبور می کنند. از روش های دیگر چون دود دادن، گردپاشی و بخار دهی نیز در سطوح بزرگ استفاده می شود.

واکس زدن مرکبات :

تهیه واکس یا پوشش های مشابه به منظور افزایش براقیت میوه و کاهش آب از دست دهی میوه بکار می رود. این عمل باعث افزایش سطح دی اکسید کربن ، اتانول و کاهش میزان اکسیژن درونی میوه می شود. معمولا مقدار 5/1 تا 2 لیتر به ازای هر تن میوه واکس تهیه می شود. همزمان که میوه  ها برس خورده و تمیز می شوند واکس به وسیله دو نازل بر روی میوه ها اسپری می شود. برس ها به طور روزانه تمیز می شوند تا از اجتماع و خشک شدن واکس بر روی آنها خود داری شود. ولکس ها همچنین به صورت محلول پاشی، مه و یا کف در سطح فرآورده بکار برده می شوند. و یا اینکه فرآورده را از درون تانک های محتوی امولسیون واکس می گذرانند رطوبت موجود در واکس سطح میوه با استفاده از جریان سریع هوا و یا هوای گرم بتدریج خشک می شود.

گرمادرمانی(Curing) مرکبات

روشی است که پس از برداشت در مرکبات جهت افزایش مقاومت میوه به صدمات وارده در طول انتقال ، انبار داری و فروش انجام می شود. هدف از این کار التیام زخم ها ، کاهش حساسیت میوه ها به سرمازدگی ، کنترل بعضی از بیماری های انباری و حفظ کیفیت میوه است. در طول گرما درمانی ، لایه سطحی بافت (پریدرم) بویژه در محل های زخم ، چوبی می شود. در تحقیقی عمل کیورینگ در دمای 33 درجه سانتی گراد برای مدت 65 ساعت ، کپک های سبز و آبی پرتقال ها و لمون های انبار شده در اتاق دما را کنترل نمود. در همین راستا، دمای 40 درجه سانتی گراد و به مدت 24 ساعت جهت کنترل پوسیدگی ترش لیمو ها توصیه شده است.

تیمار حرارتی با اسفاده زبخار آب گرم هوای داغ و آبگرم انجام می شود. در روش های اول و دوم مدت زمان تیمار طولانی تر و دمای مورد استفاده پایین تر است و سطح محصول به طور یکنواخت تیمار نمی شود. بعلاوه هوای داغ نیز باعث تبخیر آب و کاهش وزن محصول می شود. در حالیکه تیمار آبگرم این معایب را نداشته و به دلیل نفوذ آب در منافذ پوست، میکرو ارگانیسم های موجود در منافذ را به طور موثری از بین می برد.

غوطه ور نمودن پرتقال های خونی در آب گرم در مقایسه با هوای گرم تاثیری روی سفتی ، طعم ، مزه و خصوصیات داخلی میوه چون TSS و TA اسید اسکوربیک و ترکیبات اتانولی ندارد. در مقابل تیمار هوای گرم به طور معنی داری سفتی میوه و ترکیبات ارگانولپتیک مطلوب میوه و خصوصیات درونی میوه را کاه شمی دهد. نتایج متفاوت در استفاده از آبگرم و هوای گرم نیز مشاهده شده است. میرزاخانی و راحمی گزارش نمودند که قرار دادن میوه های نارنگی در معرض هوی گرم 36 درجه سانتی گراد به مدت 24 ساعت ، درصد پوسیدگی را به طور معنی داری کاهش داد. در تیمار با آبگرم دو گروه از پروتئین ها به نام های پروتئین های شوک حرارتی(Heat shock protein HSP)  و مربوط به پاتوژن ها (Pathogenesis – related PR)فعال می شوند. آنزیم های کیتیناز و گلوکاتاز از این دسته هستند که پلیمر های دیواره سلولی قارچ ها را هیدرولیز می کنند. این عمل نوعی مکانیزم دفاعی گیاهان در برابر نفوذ قارچ ها محسوب می شود. گاهی استفاده از این روش معایبی نیز به همراه دارد. گرمادرمانی باعث تولید لکه های قهوه ای در اطراف دم میوه نارنگی یونسی شد در  حالیکه هیچ اثر تخریبی روی پوست نارنگی های پیج و انشو نداشت.

پوشش های فیزیکی مرکبات

با قرار دادن پوشش فیزیکی در اطراف محصول ، سرعت هوایی که از سطح آن می گذرد کاهش یافته و سبب به وجود آمدن اتمسفری اشباع از رطوبت می شود. بدین وسیله می توان از دست دادن آب محصول  را به طور موثری کاهش داد. در این حالت فعالیت تنفسی میوه بدون تاثیر دمای انبار معمولی ادامه یافته و با جلوگیری از کاهش آب میوه سفت تر و شفاف باقی می ماند. به دلیل کاهش تعرق پیری میوه نیز به تاخیر افتاده و در نتیجه طعم ، شکل و شفافیت میوه به مدت طولانی تری حفظ می شود. این نوع بسته بندی با جلوگیری از تنش آبمیوه های برداشت شده مانع از اسیب فیزیولوژیکی می شود، ولی این تکنیک ممکن است سبب افزایش پوسیدگی در اثر اتمسفر اشباع شده از آب میوه در داخل بسته شود. بنابراین تهویه کافی برای کنترل رطوبت جهت اجتناب از پوسیدگی بیش از حد ضرورت دارد.

گاهی همزمان با پوشش پلاستیکی اقدام به اسپری محلول جیبرلین به فضای درونی آن نموده که باعث تاخیر در پیری پوست می شود. میوه های گریپ فروت که داخل پوشش پلی اتیلن پیچیده شده بودند. در یک انبار با تهویه هوای سرد در شب ها به طور موفقیت آمیزی به مدت بیش از چهار ماه انبار شد. بعلاوه از موادی نظیر کیس های کاغذی و بسته های فیبری، کاغذ های آغشته به واکس نیز جهت بسته بندی اساده می شود. میزان اتلاف کاهش آب محصول بستگی به میزان نفو پذیری هوا بسته بنذی به بخار آب دارد. در تحقیقات مختلفی از این روش به تنهایی و یا در تلفیق با سایر تیمار ها چون آبگرم و یا قارچکش جهت افزایش عمر انبار داری مرکبات استفاده شده است. وقتی پرتقال های تامسون ناول تحت پوشش پلی اتیلن قرار گرفتد. نرم شدن میوه به تاخیر افتاد و میزان TSS و TA افزایش یافت و یا اینکه در تلفیق با سایر تیمار ها چون قارچکش و تحت شرایط انبار معمولی و سرد به طور معنی داری مانع کاهش وزن میوه نارنگ پیج شد.

سبز زدایی مرکبات

میوه ارقام زودرس چون نارنگی ساتسوما در زمان برداشت دارای پوست سبز است. در حالیکه میوه رسیده بوده و به مرحله بلوغ برداشت رسیده است.  از اتیلن به منظور تسریع در سبز زدایی پوست اینگونه مرکبات استفاده می شود. همزمان با افزایش کلروفیلاز و فعالیت های پروکسیداز نازل دهنده کلروفیل ، میزان کلروفیل پوست میوه به مقدار زیادی کاهش می یابد. همین واکنش در میوه های تیمار شده با اتیلن رخ داده و سبززدایی پوست افزایش می یابد. این مسیر تجزیه کلروفیل ممکن است متفاوت از مسیری باشد که میوه ها روی درخت رنگ سبز خود را از دست می دهند. سبززدایی با اتیلن تولید رنگ زرد و کاروتنوئید ها را تحریک کرده و همانند پوششی روی سایر رنگ های فلاودو قرار می گیرد. سبززدایی سبب پیری ، شدت تنفس ، افزایش در تولید اسانس ها و روغن ها و در حالت پیشرفته افزایش پوسیدگی میوه می شود.