نگهداری مرکبات

انبار معمولی مرکبات

در شمال ایران معمولا میوه های مرکبات بعد از برداشت در  انبار های سنتی به مدت 3-2 ماه نگهداری می شوند. این انبار ها از ستاندارد خاصی برخوردار نبوده و با توجه به سرمایه و امکانات باغدار احداث می شود. حال که باغدار به دلیل کمبود سردخانه و هم چنین هزینه بالای نگهداری مجبور به استفاده از این نوع انبار هاست لازم است که نکاتی را جهت کاهش ضایعات رعایت نماید. ساختمان انبار باید بخوبی عایق بندی شده باشند. جهت گردش کافی هوای سرد در انبار ، پنجره های کافی تعبیه شود. چنانچه دمای میوه ها بالا باشد و دمای هوای خارج از انبار پایین باشد، با نصب فن های تهویه اقدام به گردش و جایگزینی هوا نمود. با روش های سنتی مانند ایجاد مجاری عبور هوا در پایین و بالای انبار نیز میتوان هوا را به گردش در اورد.

سرد خانه مرکبات

به طور کلی شرایط بهینه انبار داری بسته به نوع رقم و واریته متفاوت است. و به میزان مقاومت میوه به دماهای پایین ، رطوبت بالا ، اکسیژن پایین و دی اکسید کربن بالا ، میزان اتیلن و در نهایت میزان صدمات مکانیکی وارده به میوه بستگی دارد. میوه های مرکبات به طور موقتی نوعی افزایش در تنفس را در زمان سبز زدایی و درنتیجه رنگ پوست نشان می دهند. میزان تنفس تحت تاثیر دمای مدت نگهداری است و با افزایش دمای محیط افزایش می یابد. به جدول زیر توجه نمایید:

جدول – میزان تنفس (mgCO₂/Kg/hr) برخی مرکبات در دماهای مختلف

پرتقال ها:

بیشتر پرتقال ها بلافاصله بعد از برداشت و بصورت مستقیم به بازار عرضه شده یا فرآور می شوند. معمولا از انبار فقط جهت نگهداری ارقام تجاری استفاده می شود. به منظور سبز زدایی پوست میوه از شرایط 5-1 پی پی ام اتیلن ، 29-20 درجه سانتی گراد و 96-90 درصد رطوبت استفاده می شود . بطور کلی پرتقال ها در دمای 7-2 درجه سانتی گراد به مدت 12-8 هفته بسته به رقم و محل تولید قابل نگهداری هستند. از عوامل مشکل ساز در طول انبار داری پرتقال ، کپک های سبز و آبی است که در دمای بالا رخ می دهند. پوسیدگی و بدطعمی میوه در میوه هایی که مدت زیادی بعد از رسیدن به بلوغ تجاری برداشت شده اند به سرعت گسترش می یابد در مقابل میوه هایی که زود برداشت شده اند، مستعد آسیب سرمازدگی هستند.

نارنگی ها

عمر انباری نارنگی ها نسبت به سایر مرکبات طولانی تر است. از طرفی به علت کاهش اسیدیته میوه در طول انبار داری ، کیفیت میوه افزایش می یابد. نارنگی ها ی سبز رنگ از طریق تیمار با 500 پی پی ام اتیلن به مدت 15 سات ، دمای نگهداری 25-20 درجه سانتی گراد و رطبت 96-90 درصد سبز زدایی می شوند. به طور کلی شرایط نگهداری نارنگی ها دمای 3-1 درجه سانتی گراد به مدت 5-3 ماه و رطوبت نسبی 85-80 درصد است. نارنگی ساتسوما نسبت به سایر ارقام نارنگی قابلیت نگهداری در دماهای پایین تر و برای مدت طولانی تر را دارد. ساتسوما و پونکن جزء نارنگی های با پوست جدا از گوشت بوده و به آسانی پفکی شده و در انبار با رطوبت بالا از کیفیت آنها کاسته می شود.

گریپ فروت

گریپ فروت هایی که با دقت کافی برداشت و انبار شده اند به مدت 10-6 هفته بدون هرگونه فساد پذیری جدی قابل نگهداری هستند. میزان رطوبت نسبی مورد نیاز انبار نگهداری گریپ فروت 90-85 درصد است. گریپ فروت ها در زیر 10 درجه سانتی گراد مستعد سرمازدگی هستند. دمای بهینه انبار 14-8 درجه سانتی گراد بوده و در دمای 1- درجه یخ می زنند. دو مشکل اساسی در نگهداری گریپ فروت وجود دارد. اول اینکه در دماهای کمتر از 10 درجه سانتی گراد و حتی گاهی بیشتر پوست میوه به شدت آسیب می بیند و دوم اینکه این دما مستعد توسعه و انتشار عوامل ایجاد پوسیدگی های محل اتصال ساقه میوه و کپک سبز است. بر این اساس استفاده از اتیلن جهت سبز زدایی توصیه نمی شود. انیلن باعث مستعد تر شدن میوه نسبت به عوامل پوسیدگی می شود.

لیمو ها:

بیشتر لیمو ها بالافاصله بعد از برداشت قاب استفاده نبوده و نیاز به شرایط ویژه ای جهت رنگ زدایی دارند. این شرایط به طور مرسوم دارای 5/15-13 درجه و رطوبت نسبی 90-85 درصد است. انجام عمل تهویه در انبار جهت حذف گاز اتیلن و دیگر مواد فرار که فساد میوه را تسریع می کند ضروری است . لیمو ها به مدت 4-1 ماه و یا گاهی بیشتر در انبار و دمای 4/14-11 درجه سانتی گراد انبار می شوند.(دماهای بالاتر ار 5/15 باعث فساد میکروبی و کاهش مدت انبارداری میوه می شود.)

لایم ها:

این گروه از مرکبات را در دما 10-9 درجه و رطوبت نسبی 90-85 درصد به مدت 8-6 هفته می توان نگهداری کرد. به دلیل اینکه لایم ها به سرمازدگی حساس هستند هر گونه مواجهه با صدمات سرمایی ، دوره انبار داری را کاهش می دهد. در دماهای کمتر از 5/7 درجه سانتی گراد ، آسیب سرمایی افزایش می یابد. اما میوه های واکس زده شده در این دما تا 8 هفته قابلیت نگهداری داشته و میزان مواد جامد محلول ، اسیدکل و محتوی اسید آسکوربیک میوه در طول نگهداری افزیش یافت.